Wydawca treści Wydawca treści

Hodowla lasu

Hodowla Lasu

Pod pojęciem hodowli lasu kryje się całokształt prac związanych z zachowaniem istniejących i kształtowaniem nowych ekosystemów leśnych. Równocześnie, hodowla lasu ma za zadanie utrzymanie i powiększanie powierzchni lasów, przy jednoczesnym kształtowaniu ich trwałości, odporności i  stabilności. Wszelkie  działania prowadzone w lasach zmierzają do zachowania i wzbogacania różnorodności biologicznej. Ramowe wytyczne określające, w jaki sposób zapewnić różnorodność gatunkową i maksymalne możliwości produkcyjne lasu opisane zostały w „Zasadach hodowli lasu" (wprowadzonych Zarządzeniem Nr 53 Dyrektora Generalnego LP z dnia 21 listopada 2011 r.).

Wykorzystując doświadczenia pokoleń leśników i osiągnięcia współczesnej nauki leśnej wypracowano na przestrzeni lat sposoby postępowania hodowlanego w poszczególnych fazach rozwojowych lasu. Po osiągnięciu dojrzałości biologicznej drzewostany podlegają wycince a powierzchnia odnowieniu – w sposób naturalny, bądź sztuczny.

W sprzyjających warunkach, w latach urodzaju nasion, odnowienie naturalne pojawia się samorzutnie. Nie każda powierzchnia może być jednak odnowiona w ten sposób. Tam, gdzie brak  możliwości  uzyskania odnowienia naturalnego, leśnik sięga po sadzonki wyhodowane w szkółkach i odnawia las w sposób sztuczny.

Przemysłowe zanieczyszczenia atmosfery - pyły i gazy, a także odkształcenia powierzchni ziemi spowodowane przez górnictwo, powodują obniżenie naturalnej odporności drzewostanów, co szczególnie wyraźnie widać na Śląsku. Aby zredukować negatywny wpływ przemysłu na lasy, wykorzystuje się w składach  upraw mniej wrażliwe na emisje gatunki liściaste, wysadzając  je na gruntach leśnych w ramach przebudowy drzewostanów.

Z biegiem lat odnowione powierzchnie przechodzą kolejne fazy rozwojowe lasu: uprawę, młodnik, tyczkowinę, żerdziowinę, drągowinę, drzewostan dojrzewający i dojrzały. Na  każdym etapie rozwoju stosuje się odmienne zabiegi pielęgnacyjne, a ich dobór i intensywność zależą od aktualnych potrzeb.

Wykaszanie chwastów na uprawach leśnych przeprowadza się w ramach pielęgnacji gleby. Zapewnienie prawidłowego rozwoju poprzez usuwanie drzewek obumarłych i chorych oraz wycinanie zbędnych gatunków domieszkowych i osobników wadliwych realizowane jest za pomocą czyszczeń wczesnych i późnych. Średnioroczny zakres wybranych prac z zakresu zagospodarowania lasu prowadzonych na terenie RDLP w Katowicach przedstawiono poniżej:

 

Zadania hodowlane Rozmiar prac - wartość przybliżona [ha]
Odnowienia i zalesienia 5 000
Pielęgnacja - ogółem 25 500
w tym: Pielęgnowanie gleby 13 000
- Czyszczenia wczesne 5 000
- Czyszczenia późne 7 500

 

Nasiennictwo i selekcja

Regionalna Dyrekcja Lasów Państwowych w Katowicach prowadzi gospodarkę nasienną zgodnie z obowiązującymi przepisami. Podstawowe akty prawne w tym zakresie to:

  1. Ustawa o Leśnym Materiale Rozmnożeniowym (Dz.U. z 2015, poz. 1092);
  2. Rozporządzenia Ministra Środowiska w sprawie wykazu, obszarów i map regionów pochodzenia leśnego materiału rozmnożeniowegi (Dz.U. z 2015, poz. 1425);
  3. Rozporządzenia Ministra Środowiska w sprawie wykorzystania leśnego materiału rozmnożeniowego poza regionem jego pochodzenia. (Dz.U. z 2015, poz. 1328).

Nasiona podstawowych gatunków lasotwórczych oraz domieszkowych objętych Ustawą pozyskuje się z wybranej bazy nasiennej, którą tworzą Wyłączone Drzewostany Nasienne (WDN), Gospodarcze Drzewostany Nasienne (GDN), plantacje nasienne (PN), plantacyjne uprawy nasienne (PUN), źródła nasion (ŹN) oraz drzewa mateczne (DM).

Uznana baza nasienna w nadleśnictwach naszej Dyrekcji na dzień 31.12.2019 r. stanowi:

- Wyłączone Drzewostany Nasienne 1 158 - 93 obiektów

- Gospodarcze Drzewostany Nasienne 7960 ha - 979 obiektów

- Drzewostany Zachowawcze (w wieku 150 lat i więcej) 740 ha – 69 obiektów

- Plantacje Nasienne 70 ha -10 obiektów

- Plantacyjne Uprawy Nasienne 29 - 6 obiektów

- Drzewa Mateczne – 700 sztuk

- Źródła Nasion – 144 obiektów

Jednym z celów gospodarki nasiennej prowadzonej w Lasach Państwowych jest zachowanie najlepszych populacji poprzez ich odnawianie. Corocznie przybywa tzw. upraw pochodnych, czyli upraw na których wysadzane są sadzonki pochodzące z nasion z Wyłączonych Drzewostanów Nasiennych, Plantacji Nasiennych oraz Plantacyjnych Upraw Nasiennych. W mniejszym zakresie zakładane są również tzw. uprawy zachowawcze, które są pokoleniem potomnym po Drzewostanach Zachowawczych.

Na dzień 31.12.2019 r. w nadleśnictwach objętych nadzorem tut. Dyrekcji założono 4042 ha Upraw Pochodnych oraz 296 ha Upraw Zachowawczych.

Każda jednostka RDLP w Katowicach co 5 lat objęta jest kontrolą przeprowadzaną przez pracowników Biura Nasiennictwa Leśnego.

Zdjęcie nr 1 przedstawiające drzewo mateczne daglezji zielonej w Nadleśnictwie Ujsoły

 

 

Zdjęcie nr 2 przedstawiające plantacyjną uprawę nasienną czereśni ptasiej w Nadleśnictwie Rudy Raciborskie

 

Zdjęcie nr 3 przedstawiające uznany w 2019 r. GDN Dębu szypułkowego w Nadleśnictwie Brynek

Szkółkarstwo

Produkcja   sadzonek   drzew   leśnych  prowadzona  jest  w  szkółkach  leśnych,  działających  w strukturach organizacyjnych poszczególnych Nadleśnictw. Od 2016 roku został wprowadzony do realizacji Program Rozwoju Szkółkarstwa w Lasach Państwowych na lata 2016-2025.

Główne założenia powyższego Programu to m.in.:

● Samowystarczalność w obszarze działania RDLP;

● Optymalne zbilansowanie potrzeb i wielkości produkcji w ramach RDLP, przy założeniu, że nadleśnictwa zaopatrują się generalnie w sadzonki w szkółkach z terenu naszej RDLP;

● Wielkość produkcji powinna wynikać z potrzeb własnych oraz z podpisanych wieloletnich umów na sadzonki, korygowanych corocznymi zamówieniami;

● Wykorzystanie istniejących rezerw produkcyjnych szkółek kontenerowych i najlepiej wyposażonych w infrastrukturę i sprzęt szkółkarski zespolonych szkółek gruntowych.

 

Wg raportu produkcji szkółkarskiej na dzień 31.12.2019 r. łączna powierzchnia produkcyjna szkółek wynosiła 98 ha, w tym:

● 83 ha szkółek polowych (84% powierzchni produkcyjnej ogółem),

● 2,7 ha szkółek tunelowych (3% powierzchni produkcyjnej ogółem),

● 12,5 ha szkółek kontenerowych (13% powierzchni produkcyjnej ogółem).

 

W 2019 roku w RDLP w Katowicach produkcja szkółkarska prowadzona była w 24 nadleśnictwach na 28 szkółkach leśnych o łącznej powierzchni produkcyjnej wynoszącej 98 ha. 14 nadleśnictw z pośród 38 jednostek RDLP w Katowicach, nie posiada własnych szkółek leśnych. Są to nadleśnictwa: Herby, Chrzanów, Jeleśnia, Katowice, Kluczbork, Koszęcin, Kup, Lubliniec, Olesno, Prudnik, Rudziniec, Siewierz, Tułowice i Złoty Potok. Rok 2019 był ostatnim rokiem produkcji sadzonek na szkółce w leśnictwie Przysiecz w Nadleśnictwie Prószków oraz kolejnym rokiem dalszej likwidacji szkółek w Nadleśnictwie Andrychów oraz Sucha.

Mapa nadleśnictw RDLP Katowice według prowadzonej produkcji szkółkarskiej

 

Rycina nr 1 obrazująca strukturę powierzchni produkcyjnej wg technologii produkcji w 2019 roku.

 

 

Rycina nr 2 przedstawiająca strukturę ilościową szkółek leśnych w RDLP w Katowicach w 2019 r.

 

Z uwagi na zmiany jakie się dokonały i wciąż dokonują, zarówno w szkółkarstwie leśnym jak i hodowli lasu, liczba szkółek w RDLP w Katowicach od kilku lat systematycznie ulega zmniejszeniu. Przeważający jeszcze 20-30 lat temu model produkcji oparty na małych, rozdrobnionych szkółkach, ulokowanych często w kilku leśnictwach danego Nadleśnictwa, został wyparty przez nowoczesne, dobrze wyposażone w maszyny i infrastrukturę szkółki, których moce produkcyjne pozwalają na zaspokojenie zapotrzebowania na materiał sadzeniowy, nie tylko na potrzeby własne jednostki, ale i innych nadleśnictw. Tym samym odstąpiono od zasady, że każde nadleśnictwo powinno posiadać własną szkółkę. Jednocześnie zwiększa się udział odnowień naturalnych i sukcesji, co skutkuje zmniejszeniem wielkości produkcji na szkółkach.

RDLP w Katowicach wiedzie prym w Lasach Państwowych w produkcji sadzonek kontenerowych. Sześć nadleśnictw posiada szkółki kontenerowe: Bielsko, Gidle, Kobiór, Rudy Raciborskie, Ustroń i Wisła.

Największą szkółką tunelową jest szkółka Pomorzany w Nadleśnictwie Olkusz o powierzchni produkcyjnej 81,57 ar, stanowiąc 31 % powierzchni wszystkich szkółek tunelowych w Dyrekcji.

Największą szkółką polową jest Gospodarstwo Nasienno – Szkółkarskie w Nadleśnictwie Kłobuck.

W roku 2019 roku produkcja sadzonek wyniosła 49,3 mln sztuk. Gatunki iglaste (31,7 mln) stanowiły 64% całkowitej produkcji sadzonek w 2019 roku. Przewaga produkcji gatunków iglastych nad liściastymi utrzymuje się na podobnym poziomie na przestrzeni ostatnich kilku lat. Produkcja  sadzonek  na  tym  poziomie, przy  stale  rosnącym udziale samosiewów i odnowień naturalnych, zapewnia w 100% samowystarczalność Dyrekcji w zakresie produkcji materiału sadzeniowego.

 

Rycina nr 3 przedstawiająca udział gatunków iglastych i liściastych na tle produkcji rocznej

 

Rycina nr 4 przedstawiająca produkcję sadzonek według technologii produkcji w 2019 roku.

 

Najwięcej sadzonek wyprodukowały szkółki gruntowe – 44 % (21,5 mln szt.), 40 % (20 mln. szt.) pochodziła ze szkółek kontenerowych a 16 % (7,8 mln szt.) ze szkółek tunelowych.

Rycina nr 5 przedstawiająca produkcję sadzonek według gatunków w 2019 roku.

 

 

Rycina nr 6 przedstawiająca produkcję sadzonek według technologii w poszczególnych nadleśnictwach w 2019 roku.

 

Największym producentem sadzonek jest szkółka kontenerowa w Rudach Raciborskich, która w 2019 roku produkowała 8,3 mln sadzonek. Wśród szkółek polowych największym producentami jest szkółka w nadleśnictwie: Kłobuck (4,6 mln). Największa  produkcja  w  szkółkach tunelowych prowadzona była w nadleśnictwach: Olkusz (2,4 mln), Kłobuck (1,1 mln) i Turawa (1,1 mln).

Zdjęcie nr 4 przedstawiające sadzonki Jodły na szkółce w Nadleśnictwie Koniecpol

 

Zdjęcie nr 5 przestawiające sadzonkę buka z zakrytym systemem korzeniowym w Nadleśnictwie Rudy Raciborskie

 

Zdjęcie nr 6 przedstawiające sadzonki świerka w kontenerze w Nadleśnictwie Wisła.

 

Zdjęcie nr 7 przedstawiające pole zraszania w szkółce kontenerowej w Nadleśnictwie Bielsko.

 

Zdjęcie nr 8 przedstawiające szkółkę kontenerową w Nadleśnictwie Rudy Raciborskie

 

 

 

 

 

 

 


Polecane artykuły Polecane artykuły

Powrót

Stan Posiadania

Stan Posiadania

KARTA INFORMACYJNA
Wydział: Zarządzania Zasobami Leśnymi

Sprawa: Zezwolenie na wyłączenie Gruntów leśnych z produkcji

 

Adres miejsca do przesłania lub złożenia dokumentów:

ul. św. Huberta 43/45

40-543 Katowice

Kancelaria  (parter – p. 106)
tel. 32-609-45-00
e-mail: sekretariat@katowice.lasy.gov.pl

 

Godziny pracy Kancelarii:

Poniedziałek - piątek: 7 00 – 15 00

 

Wymagane dokumenty (do dostarczenia pocztą lub osobiście, w formie papierowej):

 

1) Wniosek z adresem, informacją o numerze PESEL lub NIP wnioskodawcy oraz klauzulami
o przetwarzaniu danych osobowych i możliwości zapoznania z dokumentacją (wzór do pobrania
tutaj);

2) Wypis i wyrys z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy lub
w przypadku braku obowiązującego planu, ostateczną decyzję o warunkach zabudowy uzgodnioną z RDLP w oryginałach lub kserokopiach potwierdzonych za zgodność 
z oryginałem przez organ, który go wydał, notariusza albo przez występującego w sprawie pełnomocnika strony będącego adwokatem, radcą prawnym, rzecznikiem patentowym lub doradcą podatkowym;

3) Projekt zagospodarowania działki z zaznaczonymi na mapie granicami użytków
z bilansem powierzchni leśnej do wyłączenia w rozbiciu na działki ewidencyjne i pododdziały leśne, sporządzony przez osobę uprawnioną (konieczny, jeśli wyłączeniu nie podlega całość gruntów leśnych na działce); Kontur wnioskowanej powierzchni musi być zwarty oraz jednoznacznie i wyraźnie oznaczony;

4) Mapa ewidencyjna z wypisem z rejestru gruntów (z kategorią użytków na wnioskowanej działce) w oryginale lub odpisie;

5) Dokument potwierdzający prawo władania gruntem (np. akt notarialny, umowa lub zgoda na wyłączenie); w przypadku współwłasności działki  - zgodę współwłaścicieli na wyłączenie gruntu
z produkcji leśnej;

6) Wypis z uproszczonego planu urządzenia lasu (zawierający informację o typie siedliskowym lasu, składzie gatunkowym drzewostanu z udziałami, jego wieku, bonitacji wzrostowej, zadrzewieniu) lub
w przypadku jego braku opis taksacyjny sporządzony przez osobę uprawnioną;

7) Informację na temat ochronności lasu wydaną przez właściwego terytorialnie starostę (wzór do pobrania tutaj);

8) W odniesieniu do nietrwałego wyłączenia gruntów leśnych z produkcji decyzja właściwego miejscowo starosty, nakładająca na Wnioskodawcę obowiązek rekultywacji gruntów (w formie oryginału lub odpisu). W przypadkach, gdy ustalony został mieszany kierunek rekultywacji (np. leśny
i wodny), do decyzji należy załączyć projekt rekultywacji bądź inny dokument organu wydającego decyzję wskazujący, jaki kierunek rekultywacji ustalony został dla wnioskowanego gruntu;

9) Inne dokumenty i oświadczenia (np. kopie dokumentacji projektowej, koncesje na poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie - w oryginale lub odpisie, zezwolenia na prowadzenie określonej działalności na gruncie). Koncesja jest niezbędna do wyłączenia gruntów z przeznaczeniem na działalność górniczą i wydobywczą;

10) Dokument potwierdzający prawo do reprezentowania firmy (np. wypis z ewidencji działalności gospodarczej, KRS, pełnomocnictwo, itd.).

Jeśli grunty należą do Skarbu Państwa (w tym w zarządzie Lasów Państwowych), to dodatkowo niezbędne są:

1) Wypis z planu urządzenia lasu;

2) Mapa gospodarcza z wkreśloną inwestycją;

3) Kserokopia zgody właściwego ministra na przeznaczenie gruntów leśnych na cele nieleśne
i nierolnicze w mpzp.

Wyżej wymienione dokumenty to najczęściej powtarzający się wykaz wymaganych dokumentów - po ich weryfikacji w urzędzie może on zostać rozszerzony z uwagi na wystąpienie sprawy szczególnie skomplikowanej. 

Opłaty:

1) Opłaty ustalane indywidulanie w każdej decyzji na podstawie art. 12 ustawy
o ochronie gruntów rolnych i leśnych i rozporządzenia Ministra Środowiska w sprawie jednorazowego odszkodowania za przedwczesny wyrąb drzewostanu.

Zwolnieniu z opłat podlegają grunty wyłączane na cele budownictwa mieszkaniowego
o powierzchni wyłączenia do 500 m2 w przypadku budynku jednorodzinnego i do 200 m2 na każdy lokal mieszkalny w przypadku budynku wielorodzinnego.

2) Nie podlega opłacie skarbowej.

Termin załatwienia sprawy:

Z zachowaniem terminów przewidzianych przez Kodeks postepowania administracyjnego.

Podstawa prawna:

1) Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (tekst jedn. w Dz. U.
z 2017 r.  poz. 1161 ze zm.)

2) Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach (tekst jedn. w Dz. U. z 2018 r. poz. 2129 ze zm.).

3) Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie jednorazowego odszkodowania za przedwczesny wyrąb drzewostanu (Dz. U. z 2002 r. nr 99, poz. 905).

4) Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 12 listopada 2012 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu sporządzania planu urządzenia lasu, uproszczonego planu urządzenia lasu oraz inwentaryzacji stanu lasu (Dz. U. z 2012 r., poz. 1302).

5) Ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U.
z 2018 r., poz. 2096 ze zm.).

Inne informacje dla klientów:

1) Decyzja może zostać wydana na wniosek właściciela nieruchomości, każdego ze współwłaścicieli po uzyskaniu zgody pozostałych współwłaścicieli lub osoby trzeciej z pisemnym pełnomocnictwem właścicieli lub posiadającej prawo do władania nieruchomością.

2) Pełnomocnictwo takie nie musi być potwierdzone notarialnie, ale musi zawierać informacje:

 - dane właściciela nieruchomości (osoby upoważniającej): imię, nazwisko, dane identyfikacyjne - dokumentu tożsamości oraz PESEL,

- dane osoby upoważnianej: imię, nazwisko, dane identyfikacyjne dokumentu tożsamości,

- zakres pełnomocnictwa wraz z podaniem danych nieruchomości (nr działki, obr. ewidencyjny, gmina).

Opłata skarbowa za pełnomocnictwa/upoważnienie: 17 zł

Wpłaty z tytułu opłaty skarbowej należy dokonywać:

- w kasie Urzędu Miasta Katowice, ul. Pocztowa 5
poniedziałek  7.30 - 17.00
wtorek, środa, czwartek, piątek  7.30 - 15.30  

lub

- przelewem na konto Urzędu Miasta Katowice

PKO BP S.A. nr 52 1020 2313 2672 0211 1111 1111 

Uwaga:  zwolnienie z opłaty skarbowej za dokument :

- poświadczony notarialnie lub przez uprawniony organ, upoważniający do odbioru dokumentów,

- wydany małżonkowi, wstępnemu, zstępnemu lub rodzeństwu.

Informacja o przetwarzaniu danych osobowych: 

Administratorem danych osobowych jest: Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe, Regionalna Dyrekcja Lasów Państwowych w Katowicach, adres: 40-543 Katowice, ul. św. Huberta 43/45, REGON: 272537539, strona internetowa: www.katowice.lasy.gov.pl, poczta elektroniczna: sekretariat@katowice.lasy.gov.pl.

Regionalna Dyrekcja Lasów Państwowych w Katowicach wyznaczyła Inspektora Ochrony Danych. Kontakt do Inspektora Danych Osobowych: iod.rdlp@katowice.lasy.gov.pl

Dane osobowe przetwarzane są w prawnie uzasadnionym celu - prowadzenia postępowania administracyjnego na podstawie art. 6 ust 1 lit. c Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (Ogólne rozporządzenie o ochronie danych osobowych), dziennik Urzędowy UE L119/1, 04/05/2016 [RODO].

Dane mogą być ujawnione pracownikom lub współpracownikom Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Katowicach, podmiotom udzielającym jej wsparcia na zasadzie zleconych usług
i zgodnie z zawartymi umowami powierzenia oraz podmiotom uprawnionym na podstawie przepisów prawa.

Dane osobowe przechowywane będą przez okres niezbędny do wykonania obowiązujących przepisów prawa (zgodnie z kategorią archiwalną określoną w instrukcji kancelaryjnej PGL LP).

Posiadają Państwo prawo dostępu do treści swoich danych i ich sprostowania, ograniczenia przetwarzania, a także prawo wniesienia skargi do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych, gdy uznają, iż przetwarzanie Państwa danych osobowych narusza przepisy RODO.

Podanie danych jest wymogiem ustawowym i osoba, której dane dotyczą jest zobowiązana do ich podania, co jest niezbędne do realizacji powyższego celu.

Dane osobowe nie podlegają zautomatyzowanemu podejmowaniu decyzji, w tym profilowaniu.

Obowiązuje od  22.03.2019 r.