Konferencję zorganizowano w wyjątkowym, szczególnym dla leśników dniu, bowiem dokładnie 100 lat temu, 28 czerwca 1924 roku, powstały pierwsze podwaliny Lasów Państwowych, a stało się to na mocy rozporządzenia o statucie polskich lasów państwowych, podpisanego przez prezydenta RP Stanisława Wojciechowskiego.

Okrągły jubileusz 100-lecia Lasów Państwowych to doskonała okazja do zaprezentowania osiągnięć, trudności i klęsk żywiołowych z jakimi borykają się leśnicy w swojej codziennej pracy, a także wyzwań, które stoją przed leśnikami w dobie zachodzących zmian klimatu.

Nieprzypadkowo konferencja odbyła się na terenie Nadleśnictwa Rudy Raciborskie, które na przestrzeni lat było wielokrotnie doświadczane przez różnego rodzaju klęski żywiołowe, w tym największy pożar lasu w powojennej Europie, który wybuchł 26 sierpnia 1992 r. Spłonęło wówczas ponad 9 tysięcy hektarów lasu, a z żywiołem walczyło ponad 10 tysięcy ludzi. To było jedno z największych, historycznych wyzwań dla leśników, ponieważ w wyniku bezpośredniego oddziaływania ognia całość drzewostanów objętych pożarem uległa zniszczeniu lub bardzo silnemu uszkodzeniu, a poziomy próchniczne gleb, stanowiące naturalny rezerwuar składników pokarmowych, uległy całkowitemu spaleniu. Obecnie, blisko 32 lata po pożarze, dzięki ogromnej pracy i wysiłkom podjętym przez leśnikom, na terenie pożarzyska rośnie nowy las.

Konferencja naukowa w Rudach rozpoczęła się od powitania zaproszonych gości, w tym m.in. przedstawicieli Lasów Państwowych, samorządów, służb mundurowych, świata nauki, lokalnych instytucji oraz emerytowanych leśników przez Tomasza Pacię, Nadleśniczego Nadleśnictwa Rudy Raciborskie.

Robert Pabian, Dyrektor RDLP w Katowicach podziękował za przybycie wszystkim uczestnikom spotkania i w trakcie przemówienia podkreślił ogromny wkład świata nauki w prawidłowe funkcjonowanie i rozwój Lasów Państwowych:

- Zawsze kontakt nauki leśnej, teorii leśnej z leśną praktyką, długą praktyką - od dzisiaj możemy mówić, że ponad stuletnią - przynosił bardzo dobre rezultaty, dzięki którym polskie leśnictwo było - i mam nadzieję, to się nie zmieni - nowoczesne, skuteczne, mądre i było leśnictwem, które starało się na miarę możliwości, w odpowiednim czasie, przystosować się do zmieniających się warunków otoczenia - mówił Robert Pabian, Dyrektor RDLP w Katowicach.

Podczas konferencji mieliśmy zaszczyt gościć znamienitych prelegentów, którzy wygłosili referaty na temat funkcjonowania Lasów Państwowych na przestrzeni ostatniego 100-lecia, problemów współczesnego leśnictwa wynikających ze zmian klimatycznych zachodzących w lasach oraz wyzwań stojących przed leśnikami w kontekście rosnących oczekiwań społecznych i zmieniającego się klimatu.

Prof. dr. hab. Andrzej Grzywacz z Wydziału Leśnego SGGW w Warszawie wygłosił znamienity wykład na temat historii Lasów Państwowych oraz przedstawił zarys dziejów kształtowania się w Polsce obszarów leśnych własności państwa.

- W powojennym, prawie 80-cio leciu, Lasy Państwowe ulegały zmianom, modernizacjom, zmieniały się wraz ze zmianami ustrojów społeczno-politycznych. Zmieniały się pewne struktury, zasięgi administracyjne - małe nadleśnictwa, duże nadleśnictwa - rejony, różnie to bywało. Różne dokumenty prawnie zabezpieczały działalność Lasów Państwowych. Ale niewątpliwym sukcesem - niewątpliwym - Lasów Państwowych, to wzrost lesistości z 20,8% w 1945 roku, co było najniższą lesistością w całej historii Lasów Państwowych, do obecnej - różnie liczonej - albo 29,7% albo 31%, jeśli mówimy o lądowej powierzchni - podkreślał prof. dr. hab. Andrzej Grzywacz.

Prof. dr. hab. inż. Jarosław Socha z Wydziału Leśnego UR w Krakowie omówił szereg wyzwań stojących przed polskim leśnictwem w obliczu obserwowanej i spodziewanej zmiany klimatu.

- Wiemy, że lasy to jest produkcja drewna, ale to są też funkcje ochronne, rekreacyjne, bioróżnorodność, sekwestracja węgla. Ostatnio mamy coraz więcej oczekiwań, jeśli chodzi o funkcję rekreacyjną (…). W jaki sposób to pogodzić? Jak popatrzymy na zagrożenia klimatyczne, to należałoby intensywnie przystosowywać nasze drzewostany do zmian klimatu. Natomiast jak popatrzymy na to, co społecznie się dzieje, to społeczeństwo chce zupełnie czegoś odwrotnego - tłumaczył prof. dr. hab. inż. Jarosław Socha.

Z kolei prof. dr. hab. inż. Jerzy Szwagrzyk z Wydziału Leśnego UR w Krakowie starał się odpowiedzieć na pytanie, jak będzie kształtować się przyszłość Lasów Państwowych w kontekście zmian klimatycznych i rosnących oczekiwań społecznych.

- Ostatnie 35 lat polskiego leśnictwa to jest historia sukcesu. Dlaczego 35 lat? Bo liczone od 1989 roku. To był też moment, kiedy leśnictwo stanęło przed wyzwaniem, zmieniał się ustrój, zmieniała się ekonomia. Leśnictwo nie było w żaden sposób wydawałoby się do tego przygotowane. I poradziło sobie (…). To jest ważne, ponieważ wydaje mi się, że jesteśmy w kolejnym takim momencie jak rok 1989. Z zupełnie innych powodów. W zupełnie innych okolicznościach. I z zupełnie innymi zasobami - mówił prof. dr. hab. inż. Jerzy Szwagrzyk.

Na zakończenie konferencji naukowej w Rudach, na placu przy siedzibie Nadleśnictwa Rudy Raciborskie, odsłonięto pamiątkową tablicę dla uczczenia wyjątkowego spotkania z okazji jubileuszu 100-lecia powstania Lasów Państwowych. Odsłonięciu towarzyszyło uroczyste posadzenie sadzonki dębu przez emerytowanych i aktualnych pracowników Nadleśnictwa Rudy Raciborskie.

W ramach konferencji zorganizowano także sesję terenową z udziałem pracowników nadleśnictw RDLP w Katowicach. Leśnicy odwiedzili m. in. teren pożarzyska z 1992 roku, zapoznali się z systemem ochrony p.poż. nadleśnictwa, produkcją sadzonek z zakrytym systemem korzeniowym w Gospodarstwie Szkółkarskim w Nędzy, obiektami małej retencji i rezerwatem przyrody „Łężczok”, a także omawiali zagadnienia związane z zagospodarowaniem turystycznym lasów.

Wraz z konferencją naukową leśnicy zorganizowali dwudniowe, plenerowe warsztaty edukacyjno-naukowe dla wszystkich zainteresowanych mieszkańców regionu, które cieszyły się dużym zainteresowaniem.

Zachęcamy do obejrzenia relacji z wydarzenia i wysłuchania niezwykle interesujących wykładów, wygłoszonych w trakcie konferencji.