Asset Publisher Asset Publisher

Hodowla lasu

Hodowla Lasu

Pod pojęciem hodowli lasu kryje się całokształt prac związanych z zachowaniem istniejących i kształtowaniem nowych ekosystemów leśnych. Równocześnie, hodowla lasu ma za zadanie utrzymanie i powiększanie powierzchni lasów, przy jednoczesnym kształtowaniu ich trwałości, odporności i  stabilności. Wszelkie  działania prowadzone w lasach zmierzają do zachowania i wzbogacania różnorodności biologicznej. Ramowe wytyczne określające, w jaki sposób zapewnić różnorodność gatunkową i maksymalne możliwości produkcyjne lasu opisane zostały w „Zasadach hodowli lasu" (wprowadzonych Zarządzeniem Nr 53 Dyrektora Generalnego LP z dnia 21 listopada 2011 r.).

Wykorzystując doświadczenia pokoleń leśników i osiągnięcia współczesnej nauki leśnej wypracowano na przestrzeni lat sposoby postępowania hodowlanego w poszczególnych fazach rozwojowych lasu. Po osiągnięciu dojrzałości biologicznej drzewostany podlegają wycince a powierzchnia odnowieniu – w sposób naturalny, bądź sztuczny.

W sprzyjających warunkach, w latach urodzaju nasion, odnowienie naturalne pojawia się samorzutnie. Nie każda powierzchnia może być jednak odnowiona w ten sposób. Tam, gdzie brak  możliwości  uzyskania odnowienia naturalnego, leśnik sięga po sadzonki wyhodowane w szkółkach i odnawia las w sposób sztuczny.

Przemysłowe zanieczyszczenia atmosfery - pyły i gazy, a także odkształcenia powierzchni ziemi spowodowane przez górnictwo, powodują obniżenie naturalnej odporności drzewostanów, co szczególnie wyraźnie widać na Śląsku. Aby zredukować negatywny wpływ przemysłu na lasy, wykorzystuje się w składach  upraw mniej wrażliwe na emisje gatunki liściaste, wysadzając  je na gruntach leśnych w ramach przebudowy drzewostanów.

Z biegiem lat odnowione powierzchnie przechodzą kolejne fazy rozwojowe lasu: uprawę, młodnik, tyczkowinę, żerdziowinę, drągowinę, drzewostan dojrzewający i dojrzały. Na  każdym etapie rozwoju stosuje się odmienne zabiegi pielęgnacyjne, a ich dobór i intensywność zależą od aktualnych potrzeb.

Wykaszanie chwastów na uprawach leśnych przeprowadza się w ramach pielęgnacji gleby. Zapewnienie prawidłowego rozwoju poprzez usuwanie drzewek obumarłych i chorych oraz wycinanie zbędnych gatunków domieszkowych i osobników wadliwych realizowane jest za pomocą czyszczeń wczesnych i późnych. Średnioroczny zakres wybranych prac z zakresu zagospodarowania lasu prowadzonych na terenie RDLP w Katowicach przedstawiono poniżej:

 

Zadania hodowlane Rozmiar prac - wartość przybliżona [ha]
Odnowienia i zalesienia 5 000
Pielęgnacja - ogółem 25 500
w tym: Pielęgnowanie gleby 13 000
- Czyszczenia wczesne 5 000
- Czyszczenia późne 7 500

 

Nasiennictwo i selekcja

Regionalna Dyrekcja Lasów Państwowych w Katowicach prowadzi gospodarkę nasienną zgodnie z obowiązującymi przepisami. Podstawowe akty prawne w tym zakresie to:

  1. Ustawa o Leśnym Materiale Rozmnożeniowym (Dz.U. z 2015, poz. 1092);
  2. Rozporządzenia Ministra Środowiska w sprawie wykazu, obszarów i map regionów pochodzenia leśnego materiału rozmnożeniowegi (Dz.U. z 2015, poz. 1425);
  3. Rozporządzenia Ministra Środowiska w sprawie wykorzystania leśnego materiału rozmnożeniowego poza regionem jego pochodzenia. (Dz.U. z 2015, poz. 1328).

Nasiona podstawowych gatunków lasotwórczych oraz domieszkowych objętych Ustawą pozyskuje się z wybranej bazy nasiennej, którą tworzą Wyłączone Drzewostany Nasienne (WDN), Gospodarcze Drzewostany Nasienne (GDN), plantacje nasienne (PN), plantacyjne uprawy nasienne (PUN), źródła nasion (ŹN) oraz drzewa mateczne (DM).

Uznana baza nasienna w nadleśnictwach naszej Dyrekcji na dzień 31.12.2019 r. stanowi:

- Wyłączone Drzewostany Nasienne 1 158 - 93 obiektów

- Gospodarcze Drzewostany Nasienne 7960 ha - 979 obiektów

- Drzewostany Zachowawcze (w wieku 150 lat i więcej) 740 ha – 69 obiektów

- Plantacje Nasienne 70 ha -10 obiektów

- Plantacyjne Uprawy Nasienne 29 - 6 obiektów

- Drzewa Mateczne – 700 sztuk

- Źródła Nasion – 144 obiektów

Jednym z celów gospodarki nasiennej prowadzonej w Lasach Państwowych jest zachowanie najlepszych populacji poprzez ich odnawianie. Corocznie przybywa tzw. upraw pochodnych, czyli upraw na których wysadzane są sadzonki pochodzące z nasion z Wyłączonych Drzewostanów Nasiennych, Plantacji Nasiennych oraz Plantacyjnych Upraw Nasiennych. W mniejszym zakresie zakładane są również tzw. uprawy zachowawcze, które są pokoleniem potomnym po Drzewostanach Zachowawczych.

Na dzień 31.12.2019 r. w nadleśnictwach objętych nadzorem tut. Dyrekcji założono 4042 ha Upraw Pochodnych oraz 296 ha Upraw Zachowawczych.

Każda jednostka RDLP w Katowicach co 5 lat objęta jest kontrolą przeprowadzaną przez pracowników Biura Nasiennictwa Leśnego.

Zdjęcie nr 1 przedstawiające drzewo mateczne daglezji zielonej w Nadleśnictwie Ujsoły

 

 

Zdjęcie nr 2 przedstawiające plantacyjną uprawę nasienną czereśni ptasiej w Nadleśnictwie Rudy Raciborskie

 

Zdjęcie nr 3 przedstawiające uznany w 2019 r. GDN Dębu szypułkowego w Nadleśnictwie Brynek

Szkółkarstwo

Produkcja   sadzonek   drzew   leśnych  prowadzona  jest  w  szkółkach  leśnych,  działających  w strukturach organizacyjnych poszczególnych Nadleśnictw. Od 2016 roku został wprowadzony do realizacji Program Rozwoju Szkółkarstwa w Lasach Państwowych na lata 2016-2025.

Główne założenia powyższego Programu to m.in.:

● Samowystarczalność w obszarze działania RDLP;

● Optymalne zbilansowanie potrzeb i wielkości produkcji w ramach RDLP, przy założeniu, że nadleśnictwa zaopatrują się generalnie w sadzonki w szkółkach z terenu naszej RDLP;

● Wielkość produkcji powinna wynikać z potrzeb własnych oraz z podpisanych wieloletnich umów na sadzonki, korygowanych corocznymi zamówieniami;

● Wykorzystanie istniejących rezerw produkcyjnych szkółek kontenerowych i najlepiej wyposażonych w infrastrukturę i sprzęt szkółkarski zespolonych szkółek gruntowych.

 

Wg raportu produkcji szkółkarskiej na dzień 31.12.2019 r. łączna powierzchnia produkcyjna szkółek wynosiła 98 ha, w tym:

● 83 ha szkółek polowych (84% powierzchni produkcyjnej ogółem),

● 2,7 ha szkółek tunelowych (3% powierzchni produkcyjnej ogółem),

● 12,5 ha szkółek kontenerowych (13% powierzchni produkcyjnej ogółem).

 

W 2019 roku w RDLP w Katowicach produkcja szkółkarska prowadzona była w 24 nadleśnictwach na 28 szkółkach leśnych o łącznej powierzchni produkcyjnej wynoszącej 98 ha. 14 nadleśnictw z pośród 38 jednostek RDLP w Katowicach, nie posiada własnych szkółek leśnych. Są to nadleśnictwa: Herby, Chrzanów, Jeleśnia, Katowice, Kluczbork, Koszęcin, Kup, Lubliniec, Olesno, Prudnik, Rudziniec, Siewierz, Tułowice i Złoty Potok. Rok 2019 był ostatnim rokiem produkcji sadzonek na szkółce w leśnictwie Przysiecz w Nadleśnictwie Prószków oraz kolejnym rokiem dalszej likwidacji szkółek w Nadleśnictwie Andrychów oraz Sucha.

Mapa nadleśnictw RDLP Katowice według prowadzonej produkcji szkółkarskiej

 

Rycina nr 1 obrazująca strukturę powierzchni produkcyjnej wg technologii produkcji w 2019 roku.

 

 

Rycina nr 2 przedstawiająca strukturę ilościową szkółek leśnych w RDLP w Katowicach w 2019 r.

 

Z uwagi na zmiany jakie się dokonały i wciąż dokonują, zarówno w szkółkarstwie leśnym jak i hodowli lasu, liczba szkółek w RDLP w Katowicach od kilku lat systematycznie ulega zmniejszeniu. Przeważający jeszcze 20-30 lat temu model produkcji oparty na małych, rozdrobnionych szkółkach, ulokowanych często w kilku leśnictwach danego Nadleśnictwa, został wyparty przez nowoczesne, dobrze wyposażone w maszyny i infrastrukturę szkółki, których moce produkcyjne pozwalają na zaspokojenie zapotrzebowania na materiał sadzeniowy, nie tylko na potrzeby własne jednostki, ale i innych nadleśnictw. Tym samym odstąpiono od zasady, że każde nadleśnictwo powinno posiadać własną szkółkę. Jednocześnie zwiększa się udział odnowień naturalnych i sukcesji, co skutkuje zmniejszeniem wielkości produkcji na szkółkach.

RDLP w Katowicach wiedzie prym w Lasach Państwowych w produkcji sadzonek kontenerowych. Sześć nadleśnictw posiada szkółki kontenerowe: Bielsko, Gidle, Kobiór, Rudy Raciborskie, Ustroń i Wisła.

Największą szkółką tunelową jest szkółka Pomorzany w Nadleśnictwie Olkusz o powierzchni produkcyjnej 81,57 ar, stanowiąc 31 % powierzchni wszystkich szkółek tunelowych w Dyrekcji.

Największą szkółką polową jest Gospodarstwo Nasienno – Szkółkarskie w Nadleśnictwie Kłobuck.

W roku 2019 roku produkcja sadzonek wyniosła 49,3 mln sztuk. Gatunki iglaste (31,7 mln) stanowiły 64% całkowitej produkcji sadzonek w 2019 roku. Przewaga produkcji gatunków iglastych nad liściastymi utrzymuje się na podobnym poziomie na przestrzeni ostatnich kilku lat. Produkcja  sadzonek  na  tym  poziomie, przy  stale  rosnącym udziale samosiewów i odnowień naturalnych, zapewnia w 100% samowystarczalność Dyrekcji w zakresie produkcji materiału sadzeniowego.

 

Rycina nr 3 przedstawiająca udział gatunków iglastych i liściastych na tle produkcji rocznej

 

Rycina nr 4 przedstawiająca produkcję sadzonek według technologii produkcji w 2019 roku.

 

Najwięcej sadzonek wyprodukowały szkółki gruntowe – 44 % (21,5 mln szt.), 40 % (20 mln. szt.) pochodziła ze szkółek kontenerowych a 16 % (7,8 mln szt.) ze szkółek tunelowych.

Rycina nr 5 przedstawiająca produkcję sadzonek według gatunków w 2019 roku.

 

 

Rycina nr 6 przedstawiająca produkcję sadzonek według technologii w poszczególnych nadleśnictwach w 2019 roku.

 

Największym producentem sadzonek jest szkółka kontenerowa w Rudach Raciborskich, która w 2019 roku produkowała 8,3 mln sadzonek. Wśród szkółek polowych największym producentami jest szkółka w nadleśnictwie: Kłobuck (4,6 mln). Największa  produkcja  w  szkółkach tunelowych prowadzona była w nadleśnictwach: Olkusz (2,4 mln), Kłobuck (1,1 mln) i Turawa (1,1 mln).

Zdjęcie nr 4 przedstawiające sadzonki Jodły na szkółce w Nadleśnictwie Koniecpol

 

Zdjęcie nr 5 przestawiające sadzonkę buka z zakrytym systemem korzeniowym w Nadleśnictwie Rudy Raciborskie

 

Zdjęcie nr 6 przedstawiające sadzonki świerka w kontenerze w Nadleśnictwie Wisła.

 

Zdjęcie nr 7 przedstawiające pole zraszania w szkółce kontenerowej w Nadleśnictwie Bielsko.

 

Zdjęcie nr 8 przedstawiające szkółkę kontenerową w Nadleśnictwie Rudy Raciborskie

 

 

 

 

 

 

 


Asset Publisher Asset Publisher

Zurück

Organizacja dyrekcji

Organizacja dyrekcji

Poszczególne komórki organizacyjne Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych
w Katowicach zajmują się sprawami z zakresu podanego poniżej.

PION DYREKTORA

Wydział Kadr [DP]

Realizuje i koordynuje procesy personalne na szczeblu RDLP w biurze i jednostkach organizacyjnych, realizuje politykę kadrową w zakresie doboru i rozmieszczenia kadry kierowniczej w jednostkach organizacyjnych, zajmuje się całokształtem spraw pracowników biura RDLP zgodnie z odrębnymi regulacjami w rozumieniu Kodeksu pracy, PUZP dla PGL LP oraz innych unormowań prawnych obowiązujących w tym zakresie, współpracuje ze związkami zawodowymi i szkołami leśnymi, prowadzi sprawy związane ze współpracą z zagranicą. Wdraża i prowadzi politykę personalną na poziomie RDLP.

Wydział Kontroli i Audytu Wewnętrznego [DK]

Wykonuje zadania związane z kontrolą instytucjonalną oraz controllingiem w komórkach i jednostkach organizacyjnych RDLP, koordynuje sprawy związane z załatwianiem skarg i wniosków, współpracuje z Głównym Inspektorem LP oraz organami kontroli państwowej.

Wydział Organizacji, Promocji i Edukacji [DO]

Realizuje zadania z zakresu organizacji i organizowania, służy optymalizacji i usprawnieniu funkcjonowania RDLP i realizacji wspólnych przedsięwzięć, ma także zapewniać Dyrektorowi wsparcie w procesach decyzyjnych i zarządczych. Prowadzi sprawy z zakresu aktów normatywnych i obsługi prawnej. Realizuje zadania związane z prowadzeniem polityki informacyjnej oraz zapewnieniem sprawnej komunikacji wewnętrznej i zewnętrznej. Koordynuje działania w zakresie public relations. Zajmuje się obsługą i prowadzeniem konferencji prasowych, spotkań z mediami, organizowaniem wystąpień Dyrektora w mediach oraz innych imprezach promocyjno-informacyjnych. Koordynuje edukację przyrodniczo leśną. Organizuje i dokumentuje narady kierowników jednostek RDLP oraz posiedzenia kierownictwa RDLP. Opracowuje, kolportuje, gromadzi i przechowuje odpowiednie protokoły i notatki. Koordynuje realizację zadań administratora wynikających z prawa o ochronie danych osobowych i polityki ochrony danych osobowych określonej zarządzeniem Dyrektora oraz inne aspekty związane z ochroną danych osobowych.

Zespół ds. BHP i Ochrony Mienia [DB]

Prowadzi i koordynuje całokształt spraw związanych z przestrzeganiem zasad i przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. W skład Zespołu wchodzi grupa interwencyjna Straży Leśnej, którą kieruje Główny Specjalista Służby Leśnej Zespołu ds. BHP i Ochrony Mienia - dowódca grupy interwencyjnej. Zespół nadzoruje działalność związaną z bhp w jednostkach RDLP oraz koordynuje i realizuje zadania z zakresu ochrony przed szkodnictwem leśnym.

 

PION GOSPODARKI LEŚNEJ

Wydział Hodowli Lasu [ZH]

Przygotowuje, wspiera, koordynuje oraz nadzoruje w jednostkach podległych zadania związane z nasiennictwem, selekcją, szkółkarstwem, hodowlą lasu, użytkowaniem lasu, zadrzewieniami, a także z gospodarką rolną oraz nadzorem nad gospodarką leśną w lasach niestanowiących własności Skarbu Państwa. Koordynuje całokształt spraw związanych z certyfikacją gospodarki leśnej.

Wydział Ochrony Lasu [ZO]

Inicjuje, nadzoruje oraz prowadzi pomoc merytoryczną w zakresie zachowania bioróżnorodności i wartości przyrodniczych wszystkich ekosystemów leśnych, utrzymania należytego stanu zdrowotnego i sanitarnego lasów, zabezpieczania przed szkodami ze strony czynników biotycznych, abiotycznych i antropogenicznych (z wyłączeniem szkodnictwa leśnego i ochrony ppoż. terenów leśnych), udostępnieniem lasu dla społeczeństwa oraz ochroną środowiska, przyrody i krajobrazu.

Zespół ds. Geomatyki [ZM]

Prowadzi całokształt spraw związanych z geomatyką leśną i aktualizacją opisów taksacyjnych oraz koordynuje i nadzoruje pracę jednostek organizacyjnych w tym zakresie, prowadzi również sprawy związane z zasięgiem terytorialnym RDLP, nadleśnictw oraz obrębów leśnych.

Wydział Urządzania Lasu [ZU]

Prowadzi całokształt spraw związanych z urządzaniem lasu oraz koordynuje i nadzoruje pracę jednostek organizacyjnych w tym zakresie.

Zespół ds. Ochrony Przeciwpożarowej i Obronności [ZP]

Inicjuje, nadzoruje oraz prowadzi pomoc merytoryczną w zakresie ochrony przeciwpożarowej lasów, wspiera, nadzoruje oraz prowadzi sprawy związane z obronnością, militaryzacją, działaniami w sytuacjach kryzysowych, ochroną informacji niejawnych i prowadzeniem stosownej kancelarii.

 

PION ROZWOJU

Wydział Infrastruktury Leśnej [RR]

Wspiera oraz prowadzi w jednostkach organizacyjnych pomoc merytoryczną w zakresie budownictwa ogólnego, drogowego, wodnego, postępu techniczno-technologicznego, transportu, wykorzystania maszyn i urządzeń w leśnictwie, prywatyzacji prac leśnych. Współpracuje na szczeblu RDLP z przedstawicielami przedsiębiorczości leśnej, przeprowadza procedury przetargowe związane z zamawianiem robót, dostaw i usług na potrzeby RDLP, prowadzi sprawy związane z organizacją zakładów o zasięgu regionalnym, koordynuje i nadzoruje działalność zakładów z wyłączeniem gospodarstw rybackich, koordynuje sprawy związane z realizacją ekspertyz i badań naukowych.

Wydział Administracji [RA]

Prowadzi całokształt spraw związanych z administrowaniem majątkiem RDLP, w tym pomieszczeniami i środkami transportowymi, zaopatrywaniem pracowników w materiały biurowe, środki techniczne, umundurowanie, sprzęt, itp. oraz zaspokajaniem bieżących potrzeb w tym zakresie. Prowadzi obsługę sekretarską i asystencką dyrektorów RDLP. Prowadzi kancelarię i archiwum, a także obsługuje narady i spotkania organizowane w siedzibie RDLP.

Wydział Informatyki [RI]

Realizuje zadania związane z organizacją, nadzorem, rozwojem, utrzymaniem oraz zapewnieniem bezpieczeństwa systemów teleinformatycznych, w szczególności SILP, w jednostkach podległych oraz RDLP. Prowadzi czynności związane z serwisem sprzętu, szkoleniami i ochroną praw autorskich oprogramowania w biurze RDLP.

Wydział Koordynacji Projektów Rozwojowych [RP]

Koordynuje zagadnienia związane z projektami rozwojowymi Lasów Państwowych oraz procesy ich wdrażania, a także realizację strategii LP zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie uregulowaniami prawnymi. Ponadto zespół zajmuje się procesem wdrażania i nadzorowania na poziomie RDLP kompleksowych projektów Lasów Państwowych współfinansowanych z funduszy UE. Zespół pozyskuje także dotacje bezpośrednie dla RDLP oraz nadzoruje ich pozyskanie w podległych jednostkach.

 

PION EKONOMICZNY

Wydział Księgowości [EK]

Prowadzi rachunkowość, rozliczenia podatkowe i finansowe, w tym obsługę pracowników biura RDLP zgodnie z odrębnymi regulacjami z tytułu wynagrodzeń i innych rozliczeń osobowych oraz wspiera, koordynuje i nadzoruje jednostki organizacyjne w zakresie ewidencji księgowej, sprawozdawczości, finansowania i kredytowania.

Wydział Analiz i Planowania [EP]

Wydział Analiz i Planowania [EP] prowadzi sprawy związane z opracowywaniem planów i analiz ekonomicznych oraz współuczestniczy w przygotowywaniu właściwych sprawozdań, opinii, a także sprawuje nadzór nad realizacją planów finansowo-gospodarczych. Wspiera, koordynuje i nadzoruje jednostki w tym zakresie.

Wydział Gospodarki Drewnem [ED]

Wydział Gospodarki Drewnem [ED] prowadzi pomoc merytoryczną, koordynuje i nadzoruje działalność jednostek podległych w zakresie sprzedaży drewna, polityki cenowej, handlowej i marketingowej oraz prowadzi analizę rynków i czuwa nad realizacją umów w zakresie obrotu drewnem. Prowadzi sprawy związane z normalizacją i normami na surowiec drzewny, sortymentacją i klasyfikacją surowca drzewnego, a także działania zmierzające do racjonalnego wykorzystania surowca drzewnego. Odpowiada za organizację, koordynację i funkcjonowanie służby nadzoru gospodarki drewnem. Prowadzi sprawy związane z promocją drewna oraz innych produktów i usług oferowanych przez jednostki organizacyjne.

Wydział Zarządzania Zasobami Leśnymi [ES]

Wydział Zarządzania Zasobami Leśnymi [ES] organizuje, koordynuje, wspiera i nadzoruje całokształt zadań z zakresu stanu posiadania, postępowań z zakresu ochrony gruntów rolnych i leśnych oraz wyłączeń z produkcji.