Proces zamierania sosny staje się w naszym regionie coraz bardziej powszechny. Jego przyczyną jest nakładanie się na siebie kilku czynników, związanych m. in. ze zmianami klimatycznymi. Samo zjawisko jest procesem długotrwałym i stanowi ogromne wyzwanie dla współczesnego leśnictwa.

W wydarzeniu uczestniczyli samorządowcy, leśnicy oraz przedstawiciele instytucji, urzędów i stowarzyszeń związanych z ochroną środowiska z terenu województwa opolskiego.

Spotkanie otworzyli przedstawiciele organizatorów: Robert Pabian, Dyrektor RDLP w Katowicach oraz prof. dr hab. Jacek Lipok, Rektor Uniwersytetu Opolskiego.

W trakcie konferencji odbyły się dwie sesje referatowe z udziałem ekspertów, naukowców i praktyków leśnych, którzy przekrojowo zaprezentowali obecny stan opolskich lasów oraz narastające zagrożenia związane ze zmianami klimatu. Sesje poprowadzili przedstawiciele Komitetu Naukowego, zgodnie z przyjętą praktyką akademicką.

W pierwszej części dr hab. Monika Sporek, prof. UO z Uniwersytetu Opolskiego przedstawiła szczegółowe informacje o królowej polskich lasów - sośnie zwyczajnej, jej zróżnicowaniu w regionie, uwarunkowaniach fizjologicznych i środowiskowych:
- „W centrum uwagi znajduje się sosna zwyczajna, gatunek o, powiedziałabym, gospodarczym i lasotwórczym ogromnym znaczeniu. Jest to też gatunek, którego kondycja i produkcyjność zależą w głównej mierze, przynajmniej z moich badań tak wynika, z dostępności wody w siedlisku, z właściwości gleby, no i mogłabym jeszcze powiedzieć, z historii użytkowania danego siedliska” - podkreślała w swoim wystąpieniu dr hab. Monika Sporek, prof. UO.

Z kolei prof. dr hab. inż. Jarosław Socha z Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie omówił w jaki sposób zmiany klimatu wpływają na lasy oraz przeanalizował zmiany potencjału wzrostu drzewostanów, ryzyko ich zamierania oraz zdolności adaptacyjne:
- „Co najbardziej upodatnia lasy na to, że zamierają? Co ma największy wpływ? Przede wszystkim proszę Państwa, to jest wspólne dla sosny, dla dębów, dla buków - przede wszystkim wiek drzew. Im drzewa są starsze, tym ryzyko wystąpienia zamierania jest większe (…). Kolejną kluczową zmienną jest wysokość drzew. Im one są wyższe, tym ten problem z wodą szybciej się może pojawić, bo wiadomo trzeba wyżej tą wodę pompować, łatwiej słup wody się przerywa i jeszcze cały szereg innych czynników. Kolejne to maksymalna temperatura i klimatyczny bilans wodny, czyli to, czy suma opadów jest większa od łącznej sumy parowania i transpiracji przez drzewa czy też nie” - mówił prof. dr. hab. inż. Jarosław Socha.

W drugiej części sesji referatowej, Pan Marek Czader, Z-ca Dyrektora RDLP w Katowicach przedstawił wybrane zagadnienia z zakresu zagospodarowania lasów, w tym zmiany jakie zaszły na przestrzeni lat w lasach Opolszczyzny, realizację poszczególnych zabiegów hodowlanych, występowanie szkód abiotycznych i biotycznych oraz procesów, które przyczyniają się do wzmocnienia ich funkcji przyrodniczych. Z kolei Pan Remigiusz Brzeziński z Zespołu Ochrony Lasu w Opolu szczegółowo omówił czynniki, które determinują stan zdrowotny i sanitarny okolicznych drzewostanów sosnowych.

Jako ostatni z prelegentów wystąpił Pan Michał Sierakowski z Zespołu Opolskich Parków Krajobrazowych, który wygłosił referat o zróżnicowaniu siedliskowym i fitosocjologicznym borów Stobrawskiego Parku Krajobrazowego oraz przedstawił zagadnienia związane z ich ochroną, w tym charakterystyczne gatunki rzadkie, zagrożone i chronione.

Konferencję podsumowała wspólna dyskusja, a wnioski i rekomendacje z zakresu najlepszych praktyk gospodarki leśnej, które przyczynią się do poprawy stanu zdrowotnego i zachowania lasów na Opolszczyźnie opracuje Komitet Naukowy pod przewodnictwem prof. dr hab. Jacka Lipoka, Rektora Uniwersytetu Opolskiego.

W gronie członków Komitetu Naukowego znaleźli się wybitni eksperci, w tym prof. dr hab. Stanisław Drozdowski z Instytutu Badawczego Leśnictwa, prof. dr hab. inż. Jarosław Socha reprezentujący Wydział Leśny Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie oraz prof. dr hab. Stanisław Miścicki z Wydziału Leśnego Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie. Skład ten uzupełniają prof. dr hab. Maciej Skorupski z Wydziału Leśnego i Technologii Drewna Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu, dr hab. Monika Sporek, prof. UO z Instytutu Biologii Uniwersytetu Opolskiego, a także przedstawiciele Polskiego Towarzystwa Leśnego: dr inż. Kazimierz Szabla i dr inż. Tomasz Pacia. Członkami zespołu eksperckiego są także dr hab. Grzegorz Kusza, prof. UO z Instytutu Inżynierii Środowiska i Biotechnologii Uniwersytetu Opolskiego oraz mgr inż. Marek Cholewa, Nadleśniczy Nadleśnictwa Opole.

Konferencja odbyła się pod patronatem honorowym Wojewody Opolskiego, Pani Moniki Jurek, Marszałka Województwa Opolskiego, Pana Szymona Ogłazy oraz Rektora Uniwersytetu Opolskiego, prof. dr hab. Jacka Lipoka, za co serdecznie dziękujemy.