Drewno sosny dzięki swoim korzystnym właściwościom znajduje szerokie zastosowanie m.in. W budownictwie i przemyśle. Drewno sosny jest wyraźnie zróżnicowane na bladożółty biel i twardziel o czerwonawym zabarwieniu (różnicę widać najlepiej po pewnym czasie od ścięcia drzewa).

W Polsce wystepują ponadto: limba (Pinus cembra, naturalne stanowiska jedynie w Tatrach) będąca przedstawicielem sosen pięcioigielnych (podrodzaj Haploxylon) oraz kosodrzewina (P. mugo tworząca zwarte zarośla powyżej górnej granicy lasu w Tatrach, Sudetach i na Babiej Górze).

Sztucznie wprowadzane były: sosna czarna (P. nigra) – stosowana głównie ze względu na odporność na zanieczyszczenia powietrza oraz wejmutka (P. strobus).

 

Modrzew europejski (Larix decidua ssp. decidua) i modrzew polski (L. decidua ssp. polonica = L. polonica) – naturalnie podgatunek nominatywny występuje jedynie w Tatrach (pojedyncze, skarlałe okazy nawet w pietrze turni), choć bywa również sztucznie wprowadzany na niżu. Podgatunek polski naturalnie wystepuje głównie na niżu, zwłaszcza w południowej części kraju oraz w Wielkoposce, ale też w Karpatach Zachodnich. Podgatunki te różnią się od siebie szeregiem drobnych cech – szyszki modrzewia polskiego są raczej kuliste i drobne (zwykle do 2,5 cm dł) z brzegiem lekko zagiętym do wewnątrz; a u modrzewia europejskiego są jajowate i wielkości 2-4 cm z łuskami zwykle odgiętymi na zewnątrz; ponadto różnią się np. liczbą łusek w szyszce, budową kwiatów, wielkością nasion i wyglądem kory. Nieco inne są również ich wymagania siedliskowe – modrzew polski toleruje słabsze i wilgotniejsze gleby oraz lekkie ocienienie boczne. Modrzew to jedyne we florze Polski drzewo iglaste zrzucajace na zimę aparat asymilacyjny. Igły zielone, miękkie na długopędach ułożone skrętolegle, na krótkopędach skupione w pozorne okółki - "pęczki" wokół pączka. Kwitnie IV/V, równoczesnie z rozwojem igieł. Kwiatostany męskie żółte, skierowane do dołu, żeńskie – szyszeczkowate, zielone lub czerwone. Nasiona dojrzewają jesienią pierwszego roku, choć szyszki otwierają się dopiero wiosną następnego roku i jeszcze przez kilka lat mogą pozostawać puste na pędach. Modrzew charakteryzuje się odpornościa na skrajne temperatury i szybkim przyrostem masy. Wyjątkowo dorastać może nawet do 50 m wysokości. Daje cenne drewno o jasnym bielu i silnie wybarwionej czerwonobrązowej twardzieli. Najstarsze okazy dożywają około 500 lat.

 

Świerk pospolity (Picea abies) – gatunek ten ma w Polsce dwa ośrodki występowania (niżowy i wyżynno-górski), które przedzielone są pasem "bezświerkowym" przebiegającym przez Mazowsze, Wielkopolskę i Pomorze. Śwerk jest gatunkiem bardzo zmiennym. Wytwarza koronę stożkowatą, u osobników rosnących pojedynczo może ona sięgać aż do ziemi, niektóre gałęzie mogą się ukorzeniać dając poczatek nowemu drzewu (to zjawisko obserwuje sie zwłaszcza w wysokich górach). Osiaga do 50 m wys i 1,5-2,0 m pierśnicy. Kora czerwonobrązowa, zwykle dość cienka, łuskowata. Igły ciemnozielone, błyszczące, z zaostrzonym wierzchołkiem, zwykle utrzymują się na pędzie przez 5-7 lat. Kwitnie IV/V, nieco wcześniej od sosny. Kwiatostany żeńskie wykształcają się w górnej części korony, maja postać zielonych lub czerwonych szyszeczek sterczących do góry, po zapyleniu zwisających. Dojrzałe szyszki mają 10-15 cm długości, dojrzewaja jesienią pierwszego roku, nasiona wysypuja się pod koniec zimy lub na wiosnę. Kwiatostany męskie to niepozorne żółtawoczerwone  kotki. Świerk ma umiarkowane wymagania pod względem żyzności gleby, jest odporny na wahania temperatury, nie znosi jednak suszy glebowej i atmosferycznej a ze względu na płaski system korzeniowy często jest wywalany przez wiatry. Gatunek ten wykazuje też dużą wrażliwośc na zanieczyszczenia atmosferyczne. Drewno świerka jest jasne, prawie białe lub lekko żółte, miękkie i lekkie. Świerk dożywa 250 - 300 (czasem więcej) lat.

 

Jodła pospolita (Abies alba) – Zasięg jodły w Polsce ogranicza się do południowej części kraju (osiąga u nas swoja północna granicę zasięgu), obok buka jest najważniejszym gatunkiem regla dolnego w Karpatach.Jest to okazałe drzewo osiągajace nawet 50 m wys. i pierśnicę 1,5 m. Korona stożkowata, w starszym wieku wskutek zahamowania przyrostu pędu głównego wierzchołek ulega spłaszczeniu. Kora dość cienka, szara u starszych drzew nieregularnie spękana. Igły dł. Do ok. 3 cm są ciemnozielone, z wierzchołkiem wciętym lub zaokrąglonym, utrzymują się 8-10 lat. Spodnia strona igieł z dwoma białymi paskami woskowego nalotu. Kwitnie IV/V. Kwiatostany żeńskie wytwarzane są głównie w górnej części korony. Kwiatostany męskie to obficie wydzielające żółty pyłek kotki, wyrastające w kątach igieł. Szyszki walcowate, sterczące do góry, 10-15 cm długości, dojrzewają jesienia pierwszego roku i rozsypując się i pozostawiając na drzewie sterczące trzpienie (nie opadają w całości). Jodła jest obok cisa najbardziej cienioznośnym spośród polskich drzew. Jest też wymagająca pod względem siedliska – lubi gleby żyzne, głębokie, dość dobrze uwilgotnione, potrzebuje wysokich wigotności powietrza. W młodości cierpi od późnowiosennych przymrozków. Jodła jest drzewem długowiecznym, niektóre osobniki dożywają 700 lat (zwykle 300-400). Obecnie po wieloletnim regresie spowodowanym różnymi czynnikami (w tym zanieczyszczeniem środowiska) poprawia się kondycja zdrowotna tego gatunku. Drewno jodły jest miękkie i lekkie, a przy tym elastyczne. Nie tworzy ciemno zabarwionej twardzieli, drewno ma kolor jasnożółty.

 

Buk zwyczajny (Fagus sylvatica) – Jest gatunkiem klimatu oceanicznego – w Polsce osiąga północno-wschodnią granicę zasięgu; może tworzyć lite drzewostany – buczyny lub występować w towarzystwie innych gatunków – dębu, graba, jodły, świerka, jawora itp. Dorasta do 30 (wyjątkowo 50) m wysokości i 1,5 m pierśnicy. W zwarciu wytwarza wysoko osadzoną koronę i prosty pień, rosnąc pojedynczo ma koronę szeroką i nisko osadzoną. Kora buka jest cienka, gładka i jasnoszara, dość rzadko spotykane są osobniki o korze spękanej. Pąki buka maja charakterysyczny, wrzecionowaty kształt. Liście rozwijaja się IV/V, poczatkowo są silnie owłosione, potem rzęski pozostaja tylko na brzegach. Liście maja kształt jajowaty lub eliptyczny, osiągaja długość 5-10 cm, są prawie całobrzegie. Buk kwitnie jednoczesnie z rozwojem liści, kwiatostany męskie mają kształt główkowaty i zwisają na szypułkach, kwiaty żeńskie zebrane po 2-3 w wierzchotki okryte srebrzysto owłosioną okrywą która z czasem twardnieje w brązową 4-klapową miseczkę okrytą kolczastymi wyrostkami. W niej osadzone są owoce – orzeszki. Są one przysmakiem wielu zwierząt leśnych -dzików, saren, gryzoni, ptaków. Buk obficie owocuje co kilka (zwykle 5-8) lat. Jest gatunkiem cienioznośnym, wolno rosnącym w młodości. Jest wymagajacy pod względem klimatu – szkodzą mu zarówno silne mrozy, jak i późne przymrozki. Najbardziej odpowiadaja mu żyzne, próchniczne i świeże lub lekko wilgotne gleby. Silnie ocienia glebę i dostarcza dużo ściółki o wysokiej zawartosci jonów wapnia, dlatego uważa się, że ma na nią korzystny wpływ. Drewno buka jest twarde choć łatwe do obróbki, koloru lekko różówego, nie posiada wybarwionej twardzieli.

 

Dąb szypułkowy (Quercus robur) i dąb bezszypułkowy (Q. petraea) – długowieczne (nawet ponad 1000 lat) i osiągajace potężne rozmiary (do 50 m wys. - szypułkowy i 40 m – bezszypułkowy, 1,5 – 2 m pierśnicy). Gatunki te są bradzo podobne do siebie, mogą tworzyć mieszańce. Zasięg dębu szypułkowego obejmuje cały kraj, w górach jedynie do wysokości około 600 m n.p.m , bezszypułkowy ma zbliżony zasięg w Polsce, jednak nie występuje na Suwalszczyźnie i Mazurach. Kora dębu jest w młodości szara i dość gładka, z wiekiem szybko grubieje i pęka. Korona dębu jest szeroka, z masywnymi konarami, gdy rosną w zwarciu – wysoko osadzona i znacznie węższa. U dębu bezszypułkowego rosnącego w drzewostanie pień często jest widoczny aż do samego wierzchołka. Dęby kwitną w IV/V (szypułkowy około 2 tygodnie wcześniej od bezszypułkowego), równocześnie z rozwojem liści. Kwiaty pręcikowe (męskie) tworzą lużne kwiatostany- zielonożółte "kotki", kwiaty żeńskie bardzo niepozorne, buteleczkowatego kształtu, prawie siedzące (Q. petraea) lub po kilka na długich szypułkach (Q. robur). Najłatwiej rożróżnić te dwa gatunki po cechach żołędzi i liści. Żołędzie dębu szypułkowego wyrastaja po 1-3 na długich szypułkach, mają 1,5-3 cm długości, na świeżych żołędziach widoczne (początkowo zielone, potem brązowe) paski. Liście są nieregularnie klapowane (4-7 par klap), o sercowatej lub uszkowato wykrojonej nasadzie, krótkm ogonku i z nerwami dochodzącymi zarówno do klap, jak i zatok liściowych. Żołędzie dębu bezszypułkowego są prawie siedzące, skupione po 2-5. Liście są regularnie klapowane (nerwy dochodzą tylko do końców klap), na ogonku do 2 cm długości i z klinowatą nasadą. Dęby najlepiej rozwijają się na glebach świeżych i lekko wilgotnych, głębokich i żyznych, przy czym dąb bezszypułkowy ma mniejsze wymagania pod względem żyzności i wilgotności. Znosi też większe ocienienie w młodości i jest bardziej ciepłolubny. Drewno dębu należy do najcenniejszych, obok jesionu ma najlepsze właściwości techniczne. Jest wyraźnie zróżnicowane na brązową twardziel i jasny biel. Kora dębu zawiera do 16-18% garbników i dawniej również bywała pozyskiwana jako surowiec przemysłowy.

W Polsce występuje ponadto: dąb omszony (Quercus pubescens) – jedyne jego stanowisko (najbardziej wysunięte na północ) znajduje się w Bielinku nad Odrą. Jest to niewielkie, bardzo ciepłolubne drzewo lub krzew, o krótko owłosionych liściach, pędach i pączkach. Tworzy mieszańce z dębem szypułkowym i bezszypułkowym.

Sztucznie wprowadzano do lasów: dąb czerwony (Quercus rubra) – gatunek północnoamerykański, wysadzany ze względu na mniejsze od naszych dębów wymagania siedliskowe, a jednocześnie wysoką odporność na zanieczyszczenia przemysłowe. Charakteryzuje się długo gładką, szarą korą. Liście klapowane, zakończone ościstymi wyrostkami, jesienią efektownie przebarwiają się na czerwono. Zaczyna obradzać w wieku kilka lat i wydaje żołędzie co 1-2 lata, dzięki czemu może być ważnym źródłem pokarmu dla zwierzyny leśnej.

 

Jesion wyniosły (Fraxinus excelsior) – spotykany w całej Polsce niżowej i w niższych położeniach górskich. Osiąga znaczne rozmiary – nawet do 40 m wysokości i 1 m pierśnicy. W młodości ma korę cienką i gładką, szarozieloną, która z wiekiem staje się ciemnoszara, grubieje i pęka. Rosnąc w zwarciu wytwarza wysoko osadzoną, regularną koronę, egzemplarze rosnące pojedynczo często mają widlasto rozgałęziony pień, a koronę nisko osadzoną i szeroką. Liście jesionu są nieparzystopierzaste o 7-11 listkach długości do 10 cm (cały liść może mieć nawet około 40 cm!). Kwitnie IV-V, przed rozwojem liści. Kwiaty mieszanopłciowe (na jednym osobniku mogą być kwiaty różnych typów), zebrane w wiechowate kwiatostany, wiatropylne. Owoce – oszkrzydlone, spłaszczone orzeszki dł. 2,5 – 5 cm, mogą pozostawać na drzewie do wiosny (dojrzewają IX-X). Jesion ma bardzo duże wymagania względem siedliska – potrzebuje gleb żyznych, zasobnych w wodę (przepływową) i węglan wapnia, jest bardzo wrażliwy na późne przymrozki, może także przemarzać podczas silnych mrozów. Jest gatunkiem światłożądnym. Jesion nie tworzy litych drzewostanów, najczęściej występuje wraz z olszą i dębem (łęgi i grądy) a także w wilgotniejszych lokalizacjach wśród żyznych buczyn. Drewno jesionu uważane jest za najcenniejsze spśród rodzimych gatunków – jest wytrzymałe, twarde, a przy tym gietkie i elastyczne (dawniej ze sklejki jesionowej robiono np narty i poszycia samolotów). Na przekroju pnia wyraźnie widoczny jest żółtobiały biel i brunatna twardziel. Jesiony dożywają wieku około 300 lat.

 

Jawor (Acer pseudoplatanus) – Gatunek ten występuje na większości obszaru Polski (w górach do 1500 m n.p.m) , z wyjątkiem części północno-wschodniej. W sprzyjających warunkach może osiągnąć 35-40 m wys.i 1 m grubości. Młode drzewa mają korę szarobrązową, u starszych drzew jest jasnoszara i łuszcząca sie cienkimi tafelkami (płatami). Liście jawora dł. 10-20 cm są dłoniasto klapowane (5 klap), z wierzchu ciemnozielone, spodem sinawe (czasem czerwonawe). Klapy są zaokraglone, a wcęcia pomiędzy nimi ostre. Jawor kwitnie już po rozwinięciu się liści (V). Kwiatostany przypominające grona (w rzeczywistości wiechy) wyrastają na szczycie tegorocznych pędów. Kwiaty dwu- lub jednopłciowe, żółtozielone, miododajne. Owoce – oskrzydlone orzeszki, zrosnięte po 2, skrzydlaki ustawione są do siebie pod kątem około 60º, czasem prawie równolegle. Dojrzewaja IX-X, część pozostaje na drzewie do wiosny. Ma duże wymagania glebowe – lubi zasobne, gliniaste, głęboko próchniczne gleby, o dużym zapasie wilgoci, lecz nie mokre. Jawor występuje głównie jako domieszka w żyznych lasach liściastych, w Karpatach to trzeci (po buku i jodle) gatunek regla dolnego. W lokalnych dolinach, a zwłaszcza u podóża skał od strony północnej tworzyć może unikalny zespół – jaworzynę z języcznikiem (rzadka, chroniona paproć), spotykaną w Karpatach i miejscami na Jurze. Jawor dożywa 300 lat. Drewno jest żółtobiełe, bielaste, dość twarde, lekkie ale też niezbyt trwałe.

 

Klon pospolity (Acer platanoides) – drzewo spotykane na obszarze całej Polski, w górach do około 1100 m n.p.m. Osiąga wysokość 30 m i grubość 1 m. Kora pionowo, płytko spękana, ciemnoszara. Liście (10-20 cm dł) z pięcioma odlegle zębatymi klapami, zatoki między nimi są zaokrąglone. W ogonkach występują przewody mleczne. Klon kwitnie już w końcu IV/pocz. V, tuż przed rozwojem liści. Kwiaty zielonożółte, silnie miododajne, zebrane w szczytowe podbaldachy. Owoce – skrzydlaki, ustawione do siebie pod szerokim (ok. 120º) kątem, spłaszczone. Dojrzewają i opadają IX-X. Obradzają prawie co roku. Klony są cennym składnikiem drzewostanów, dają obfity opad łatwo rozkładajacej się ścioły. Wymaga gleb świeżych i żyznych, choć jego wymagania są mniejsze od pokrewnego gatunku – jawora. Występuje jako domieszka w lasach liściastych (nie tworzy litych drzewostanów)

W Polsce występuje także: klon polny (= paklon, Acer campestre), najrzadziej spotykany spośród naszych klonów, drzewo do 12 (25) m wys. i 30-50 cm grubości, często przyjmuje pokrój krzewiasty. Liście 3-5 klapowe, dość drobne (dł. 5-8 cm), o klapach zaokrąglonych lub tępych, z przewodami mlecznymi w ogonku. Kwitnie V, wraz z rozwojem liści. Skrzydlaki rozwarte pod kątem prawie 180º. Jest ciepłolubny i odporny na suszę, ma stosunkowo niewielkie wymagania glebowe. Spotykany głównie na skraju lasu lub jako podszyt w lasach liściastych.

 

Lipa drobnolistna (Tilia cordata) i lipa szerokolistna (T. platyphyllos) – Lipa drobnolistna występuje całej Polsce (w górach do wysokości 600-800 m n.p.m.), natomiast szerokolistna w stanie dzikim tylko na południu kraju, w górach do 800-900 m n.p.m. Dorastają do około 40 m wysokości i 1,5 – 2,0 m (l. drobnolistna) piersnicy. Cechami odróżniającymi te dwa gatunki są liście oraz kwiaty i owoce. Lipa drobnolistna ma liście skośnie sercowate, 3-7 cm dł., ciemnozielone z wierzchu, spód sinawy z kępkami rdzawych włosków w katach nerwów. Kwiaty żółte i pachnące, zebrane po 4-7 (11) w wierzchotki z języczkowata podsadką dł 6-8 cm, pręciki ± równe długości płatków, kwiatostany podczas kwitnienia wzniesione. Owoce – orzeszki 6-8 mm śr., o cienkiej, filcowato omszonej łupinie bez żeberek. Lipa szerokolistna ma liście 6-12 (15) cm dł, owłosione lub nagie od góry, spodem owłosione zkępkami białych włosków. Kwiaty żółtobiałe zebrane w wierzchotkę zwykle po 3 (czasem 4-6), z precikami dłuzszymi od płatków i podsadką dł 5-12 cm. Owoce dł. do 1 cm, grubościenne, 5-żeberkowe, filcowato owłosione. Lipa szerokolistna kwitnie 2 poł. VI/pocz. VII, dwa tygodnie wczesniej niż drobnolistna. Oba gatunki są cenne dla pszczelarstwa i ze względu na ich korzystny wpływ na glebę (ocienienie i obfity opad szybko rozkładajacej sie ścioły). Są to drzewa długowieczne, żyją do 300-350 lat. Lipa drobnolistna spotykana jest głównie jako domieszka w grądach, ma mniejsze wymagania glebowe i termiczne niż lipa szerokolistna. Drewno lip jest lekkie i bardzo miękkie, białe z różowym odcieniem, nie wytwarza twardzieli. Używane do produkcji sklejek, wyrobów tokarskich, jest cenionym materiałem rzeźbiarskim (z drewna lipowego swój ołtarz wykonał Wit Stwosz).

 

Wiąz szypułkowy (=limak, Ulmus laevis), wiąz górski (= brzost, U. glabra) i wiąz polny (U. minor) – Wszystkie trzy gatunki polskich wiązów choć nieczęste, są spotykane na większości obszaru Polski, przy czym wiąz polny i limak głównie na niżu, natomiast wiąz górski (brzost) osiąga nawet 1000 m n.p.m. Osiagają 30 m wysokości (limak i brzost czasem do 40) i 1-1,5 m pierśnicy. Najłatwiej odróżnić je po liściach, pąkach i owocach. Limak ma liście silnie asymetyczne u nasady, do 15 cm dł, na 4-6 mm ogonkach, pod spodem miękko owłosione. Pąki wydłużone i ostre, łuski dwubarwne z ciemnymi brzegami. Kwiaty zebrane w baldachy na długich szypułkach, owoce małe (1-1,5 cm), brunatne, z orzeszkiem osadzonym na środku skrzydełka o orzęsionym brzegu, zwisają w pęczkach. Limak wytwarza deskowate przypory u podstawy pnia. Wiąz górski ma największe spośród wymienionych gatunków liście (do ok. 16 cm), grube i słabo asymetryczne, na wierzchu szorstkie, osadzone na krókich ogonkach. Na silnych długopędach liście mogą być w górnej części rozszerzone i z trzema zębami (klapami). Pączki czarne, grube i tępe. Kwiaty i owoce zebrane w pęczki na krótkich szypułkach. Skrzydlaki do 3 cm z niewielkim wcięciem na szczycie, nagie, z orzeszkiem osadzonym pośrodku. Wiąz polny ma liście unasady asymetryczne lub klinowate, od górnej strony ciemnozielone i błyszczace, spodem z kępkami włosków, na dość długim ogonku (do 1,5 cm). Pączki grube z dwubarwnymi łuskami o jasnym brzegu. Gatunek ten wytwarza również formy kseromorficzne (U. minor var. suberosa,  zwykle w postaci krzewu, rzadziej małego drzewa), z korkowymi naroślami na gałązkach i szorstkimi liśćmi. Drewno wiązów ma bardzo dobre właściwości techniczne, jest twarde i trwałe, z brunatno wybarwioną twardzielą i jasnym bielem; przy czym za najcenniejsze uważane jest drewno wiązu polnego a za najmniej cenne – limaka. Wiązy osiągaja maksymalny wiek około 300 lat. Występowanie wiązów w Europie zostało znacznie ograniczone przez tzw. holenderską chorobę wiązów (grafiozę), przenoszona przez ogłodki. Najodporniejszy na nią jest wiąz szypułkowy, średnią odporność wykazuje brzost, a najmniejszą – wiąz polny.

 

Grab pospolity (Carpinus betulus) – Występuje w całej Polsce na niżu i w niższych położeniach górskich. Jest to dzrewo o wysokości nie przekraczajacej 25 m i grubości do 60 cm. Pień na przekroju poprzecznym ma falisty zarys, pokryty jest gładką, popielatoszarą korą, często z charakterystycznym rysunkiem jaśniejszych i ciemnych smug. Liście jajowate lub eliptyczne, z zaostrzonym wierzchołkiem, zaokrągloną nasadą i piłkowanym brzegiem. Nerwy liści zwykle owłosione. Kwiaty żeńskie niepozorne, zebrane w luźne, wzniesione kłosy, męskie w "kotkach" na szczytach gałązek. Owoce to spłaszczone orzeszki dł. ok. 0,5 cm z trójklapowymi skrzydełkami, zebrane w zwisające owocostany. Grab kwitnie IV/V, owoce dojrzewają w X, częściowo pozostają na drzewie przez zimę. Grab jest gatunkiem cienioznośnym i wolno rosnącym w młodości. Lubi gleby żyzne, cierpi od skrajnych temperatur. Spotykany jest jako domieszka w żyznych lasach liściastych . Uznawany jest za gatunek najkorzystniej kształtujący na mikroklimat lasu, bardzo dobrze wpływa tez na glebę. Rzadko spotyka sie graby starsze niż 120-150 lat, tylko w wyjątkowych przypadkach mogą dożyć 300 lat. Drewno graba jest beztwardzielowe, żółtawobiałe, bardzo twarde i ciężkie. Na przekroju poprzecznym widoczne są faliste linie przyrostów rocznych.

 

Brzoza brodawkowata (Betula pendula) – pospolita w całej Polsce. Osiąga wymiary: do 30 m wys oraz 80 cm pierśnicy. Kora początkowo gładka i brązowa, potem bieleje wskutek wysycania załamującymi światło kryształkami betuliny. Stare drzewa mają korę zgrubiałą i popękaną w części odziomkowej. Liście trójkątnelub romboidalne, dł 3-7 cm, na pędach odroślowych sercowate, duże i omszone. Młode pędy pokryte brodawkami, wiotkie i zwisające. Kwitnie równocześnie z rozwojem liści, w IV, po czym męskie kwiatostany opadają, a żeńskie przekształcają się w owocostany. Owocami są oskrzydlone orzeszki, dł. ok. 2 mm, dojrzewające pod koniec lata w roku kwitnienia. Nasiona brzozy przenoszone są przez wiatr na znaczne odległości, co obok szybkiego wzrostu w młodości i niewielkich wymagań siedliskowych sprawia, że jest jednym z najskuteczniejszych gatunków pionierskich. Jest najbardziej światłożądnym gatunkiem spośród drzew liściastych, jest też odporna zarówno na skrajne temperatury, jak i na przymrozki. Brzoza żyje do około 100 lat. Drewno brzozy jest jasne, bez twardzieli. Jest wytrzymałe i dość twarde, stosuje się je np.do produkcji sklejek.

–       brzoza czarna (Betula pendula subsp. obscura), podgatunek brzozy brodawkowatej o ciemnej korze (brak betuliny)

–       brzoza omszona (B. pubescens), o korze nie zgrubiałej w części odziomkowej, liściach jajowatych lub romboidalnych z zaokrągloną nasadą, w młodości omszonych potem z kępkami włosków. Wystepuje na glebach żyźniejszych i wilgotniejszych niż brzoza brodawkowata, często w miejscach podmokłych.

–       brzoza niska (B. humilis) i brzoza karłowata (B. nana) – oba te gatunki to krzewy będące reliktami glacjalnymi, pod ścisłą ochroną gatunkową.

 

Olsza czarna (Alnus glutinosa) i olsza szara (A. incana) – Olsza czarna spotykana jest na obszarze całej Polski z wyjątkiem gór, natomiast szara głównie na południu kraju, w górach, wzdłuż Wisły i jej dopływów oraz na północy. Te dwa gatunki wystepując razem mogą tworzyc mieszańce. Olsza czarna osiąga wymiary: do 35 m wys. i do 80 cm grubości, często ma pień wyrażnie wykształcony aż do wierzchołka, kora ciemnoszara gładka, a potem tafelkowato spękana. Liście dł. 4-10 cm, odwrotnie jajowate, wcięte lub zaokraglone na szczycie. Kwiatostany zawiązują sie już w lecie, a okres kwitnienia to III-IV. Owocostany w postaci szyszeczek, dojrzewają we IX-X, owoce to bardzo małe orzeszki bez skrzydełek lub z bardzo małymi skrzydełkami, często rozsiewane są przez prąd wody. Olsza szara osiąga mniejsze rozmiary (do 25 m wys. i 50 cm grubości), kora długo pozostaje gładka. Liście zwykle jajowate, zaostrzone na szczycie, zwykle owłosione od spodu. Kwitnie około 2 tygodnie wczesniej od olszy czarnej. Oba te gatunki lubia gleby żyzne i wilgotne, choć olsza szara ma znacznie mniejsze wymagania od czarnej, często używana jest nawet do rekultywacji gleb zdegradowanych. Często spotykane są wzdłuż cieków wodnych. Na korzeniach olszy występują bakterie wiążące wolny azot. Nie są to drzewa długowieczne – olsza czarna żyje do około 80 (wyjatkowo 100) lat, szara zwykle osiąga wiek 50-60 lat. Cechą charakterystyczna drewna olszowego jest szybkie przebarwianie się na pomarańczowoczerwony kolor po ścięciu. Niezbyt twarde, ale trwałe w warunkach zanurzenia w wodzie, nie jest zróżnicowane na biel i twardziel. Drewno olszy szarej jest nieco gorszej jakości.

W Polsce wystepuje ponadto: olsza zielona (Alnus viridis), krzew do 4 m wys, o niewielkich (2-6 cm) liściach, wystepuje w Polsce w stanie dzikim wyłącznie w Bieszczadach, tworząc zarośla powyżej granicy lasu bukowego.