Gospodarkę leśną w naszym kraju prowadzi się w oparciu o cztery podstawowe zasady:
1. Powszechna ochrona lasów
2. Utrzymanie trwałości lasów
3. Utrzymanie ciągłości i zrównoważonego wykorzystania wszystkich funkcji lasów
4. Powiększanie zasobów leśnych
Trwale zrównoważoną gospodarkę leśną w Lasach Państwowych wszystkie nadleśnictwa prowadzą w oparciu o Plan Urządzania Lasu, dokument sporządzany na okres 10 lat i zatwierdzany przez każdorazowo przez `Ministra Środowiska. Podstawowe zasady gospodarowania zawarte w tym dokumencie, uwzględniają jego priorytetowe cele, a w szczególności:
- zachowanie lasów i ich korzystnego wpływu na klimat, powietrze, wodę, glebę, warunki życia i zdrowia człowieka oraz równowagę przyrodnicza
- ochrona lasów, zwłaszcza lasów i ekosystemów leśnych stanowiących naturalne fragmenty rodzimej przyrody lub lasów szczególnie cennych ze względu na:
- zachowanie różnorodności biologicznej
- zachowanie leśnych zasobów genetycznych
- zachowanie walorów krajobrazowych
- potrzeby nauki
- ochrona gleb i terenów szczególnie narażonych na zanieczyszczenia lub uszkodzenie oraz o specjalnym znaczeniu społecznym
- ochrona wód powierzchniowych, głębinowych, retencji zlewni, w szczególności na obszarach wododziałów i na obszarach zasilania zbiorników wód podziemnych
- produkcja na zasadzie racjonalnej gospodarki, drewna oraz surowców i produktów ubocznego użytkowania lasu
W celu umożliwienia ciągłego śledzenia stanu lasu i jego zagrożeń Lasy Państwowe prowadzą lub finansują następujące działania monitorujące:
- coroczne aktualizowanie stanu powierzchni i zasobów leśnych
- okresowe, wielkopowierzchniowe inwentaryzacje stanu lasu
- bieżące oceny występowania ważniejszych szkodników leśnych i chorób infekcyjnych oraz prognozy ich pojawu
- bieżące prognozowanie zagrożenia pożarowego lasu oraz systemu wykrywania, alarmowania i zwalczania pożarów leśnych
- ochronę mienia leśnego i przestrzegania prawa na obszarach leśnych.
Lasy Państwowe maja ponadto ustawowy obowiązek corocznego opracowania i przedstawiania Sejmowi RP raportów nt. stanu lasów w Polsce.