|
Obiekty chronione
|
OCHRONA PRZYRODY W UJĘCIU HISTORYCZNYM
Najdawniejsze przyczyny ochrony przyrody tkwią zapewne we wierzeniach - święte gaje i drzewa czczono już przed wiekami jako siedziby bóstw lub złych duchów. Tak np. w Indiach czczono zazwyczaj ogromne figowce, w Afryce baobaby, w Azji Mniejszej oliwki, a w Europie głównie dęby. Olbrzymie głazy bywały przedmiotem kultu jako miejsca ofiarne lub ze względu na zaklęte w nich moce – najczęściej złe. Podobnie było z niektórymi terenami, które człowiek darzył szczególna czcią i ochroną. Najprawdopodobniej najstarsze zachowane zarządzenia dotyczące ochrony przyrody pochodzą z Chin, gdzie przeszło ponad 1100 lat p.n.e wprowadzono zakaz wycinania cenniejszych drzew. W średniowieczu chroniono lasy wzdłuż granic państw i księstw aby utrudnić dostęp wrogom. Zakony kamedułów, cystersów i franciszkanów doceniając ciszę i walory estetyczne lasów wprowadzali przepisy zakazujące wyrębu lasów w obrębie klasztorów oraz w ich bezpośrednim sąsiedztwie. Wówczas także wydzielano ogromne obszary jako tzw. rezerwaty zwierzęce. Jednak głównym przyczynkiem ich tworzenia był interes miejscowego władcy, który tym sposobem zapewniał dla siebie i swojego dworu tereny łowieckie. Najprawdopodobniej pierwszym rezerwatem leśnym w Europie – był obszar lasów wokół Hagi utworzony w roku 1576 za zgodą Wilhelma I Orańskiego. W roku 1703 car Piotr Wielki ustanawia pod Moskwą rezerwat leśny znany pod nazwą Las Izmaiłowski, wprowadzając tam ochronę starodrzewi. Teren ten obecnie pełni rolę parku miejskiego. W roku 1832 utworzono rezerwat gorących źródeł w stanie Arkansas, a w roku 1864 prezydent USA Abraham Lincoln wydaje zarządzenie w sprawie Doliny Yosemite i lasu sekwojowego w Mariposa, które później zostają przekształcone w parki narodowe. Pierwszy w świecie park narodowy powstaje 1 marca 1872 roku na mocy podpisanego przez` prezydenta USA Ulyssesa S.GRANTA dekretu o społecznej i rządowej ochronie Yellowstone. Na ziemiach polskich najwcześniej zrodziła się idea ochrony Puszczy Białowieskiej – pod koniec grudnia 1921 roku ówczesne Ministerstwo Rolnictwa i Dóbr Państwowych tworzy w obrębie Nadleśnictwa Białowieża na powierzchni 4,5 tys.ha „Leśnictwo Rezerwat”, przekształcone 3 lata później w „Nadleśnictwo Rezerwat i nieco powiekszone. W roku 1932 Minister Rolnictwa i Reform Rolnych powołuje do istnienia „Park Narodowy w Białowieży” Podstawy Prawne ochrony przyrody
Ochrona przyrody w Polsce realizowana jest głównie w oparciu o ustawę o ochronie przyrody z 16 kwietnia 2004 r. ogłoszoną w Dz. U. nr 92 poz. 880, która weszła w życie z dniem 1.05.2004 r. Ochrona przyrody w rozumieniu tej ustawy polega na zachowaniu, zrównoważonym użytkowaniu oraz odnawianiu zasobów, tworów i składników przyrody:
Formy ochrony przyrody określone w ustawie:
Celem ochrony przyrody jest: a) utrzymanie procesów ekologicznych i stabilności ekosystemów b) zachowanie różnorodności biologicznej c) zachowanie dziedzictwa geologicznego i paleontologicznego d) zapewnienie ciągłości istnienia gatunków roślin, zwierząt i grzybów wraz z ich siedliskami, przez ich utrzymanie lub przywracanie do właściwego stanu ochrony e) ochrona walorówkrajobrazowych, zieleni w miastach i wsiach oraz zadrzewień f) utrzymanie lub przywracanie do własciwego stanu ochrony siedlisk przyrodniczych, a także zasobów, tworów i składników przyrody g) kształtowanie właściwych postaw człowieka wobec przyrody poprzez edukację, informowanie i promocję w dziedzinie ochrony przyrody
PODSTAWOWE ZAGROŻENIA DLA PRZYRODY
Przyjmując założenie, iż do ważniejszych przyczyn powodujących zagrożenia dla przyrody należą działania człowieka, można wyróżnić trzy podstawowe grupy takich działań: ▫ eksploatacja i ograniczanie występowania gatunków ▫ skażenie i zanieczyszczenie środowiska ▫ przekształcenia biotopów biotopów naturalnych siedlisk Ochrona przyrody to jednocześnie zarówno idea jak i forma aktywności człowieka mająca na celu obronę i zachowanie dla przyszłych pokoleń cennych i zagrożonych wyginięciem elementów przyrody, a także procesów w niej zachodzących. Zakres ochrony przyrody obejmuje zarówno ochronę zasobów żywych jak i nieożywionych, należy przy tym pamiętać, iż przyroda nie jest stała lecz podlega ciągłym zmianom. Decydując się na zabieg ochronny winniśmy ustalić wpierw „CO” chcemy chronić, następnie „JAK” chcemy chronić czyli wybór odpowiedniej metody ochrony. W zależności od ingerencji człowieka wyróżniamy: ◦ ochronę bierną ◦ ochronę czynną (aktywną) Natomiast ze względu na przedmiot ochrony może to być: ◦ ochrona gatunku np.gat.objęty ochrona prawną ◦ ochrona obiektu np.pomnik przyrzyrody (drzewo), głaz narzutowy ◦ ochrona obszarowa np. park narodowy, rezerwat przyrody, użytek ekologiczny W zależności od miejsca prowadzenia ochrony możemy mówić o: - in situ, czyli w miejscu występowania - ex situ, czyli poza miejscem naturalnego występowania
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||
