EDUKACJA PRZYRODNICZO-LEŚNA

fot. G.Skurczak
Tereny objęte zasięgiem terytorialnym Nadleśnictwa Katowice są niezwykle atrakcyjne do prowadzenia edukacji leśnej społeczeństwa z następujących powodów:
- obecność dużego ruchu turystycznego wynikającą z położenia Nadleśnictwa,
- funkcjonowanie kilkuset przedszkoli, szkół podstawowych, gimnazjalnych i średnich oraz uczelni wyższych,
- działalność wielu organizacji ekologicznych,
- lesistość terenu niewiele niższą (26%) od średniej krajowej
- dobrą dostępność lasów z uwagi na rozbudowaną sieć dróg leśnych i lokalnych,
- istniejące parkingi leśne, ośrodki wypoczynkowe i kąpieliska,
- bogactwo przyrodnicze wynikające ze zróżnicowania geomorfologicznego terenu,
- obecność 2 rezerwatów przyrody, 2 zespołów przyrodniczo-krajobrazowych, użytków ekologicznych i pomników przyrody,
- możliwości obserwacji wpływu antropopresji na środowisko przyrodnicze, etapów sukcesji na terenach zdegradowanych
- stosowanie metod gospodarowania minimalizujących wpływ gospodarki leśnej na terenach zdegradowanych.

Nadleśnictwo prowadzi różne formy edukacji leśnej:
- zajęcia terenowe z leśnikiem,
- akcje sprzątania lasu prowadzone wspólnie ze szkołami,
- spotkania z leśnikiem w szkole,
- zajęcia w Leśnym Pogotowiu,
- konkursy,
- imprezy okolicznościowe,
- wystawy.

Z roku na rok liczba uczestników takich zajęć wzrasta. W 2004 r. było ich ponad 5000.
UDOSTĘPNIANIE LASU
Na terenie Nadleśnictwa Katowice znajdują się 2 ścieżki przyrodniczo-leśne (w leśnictwach Murcki i Zadole). W tym roku planowane jest utworzenie przy Nadleśnictwie Leśnej Sali Edukacyjnej.

Lasy Nadleśnictwa Katowice spełniają rolę terenów sobotnio-niedzielnego wypoczynku miejscowej ludności oraz rekreacji i edukacji ekologicznej młodzieży szkolnej. Wychodząc naprzeciw tym zapotrzebowaniom na terenach leśnych wyznaczono 50 km ścieżek rowerowych, 20 km tras konnych i 124 km szlaków turystycznych. Miłośnicy przyrody mogą obcować z naturą przez cały rok i podziwiać unikatowe w skali zurbanizowanego terenu fragmenty zbiorowisk roślinnych, takie jak: rezerwaty przyrody, zespoły przyrodniczo-krajobrazowe i użytki ekologiczne.

Ciekawostka:
Oprócz tras dla rowerów i do jazdy konnej, zostały także wyznaczone trasy dla psich zaprzęgów.
LEŚNE POGOTOWIE

„Leśne Pogotowie” to schronisko dla dzikich zwierząt, które zostało założone w 1993 roku przez leśnika Jacka Wąsińskiego, pracownika Nadleśnictwa Katowice. Ośrodek znajduje się w Mikołowie-Kamionce w woj. śląskim. Celem schroniska jest rehabilitacja i wychowanie osieroconych dzikich zwierząt, które trafiają tu z terenu całego województwa śląskiego i nie tylko. Dodatkową działalnością pogotowia jest edukacja przyrodnicza dzieci i młodzieży. Ośrodek położony jest na terenie przyległym do kompleksu leśnego Nadleśnictwa Katowice. Aktualnie znajduje się tu 129 gatunków zwierząt, z czego 90 to zwierzęta krajowe. Pozostałe to gatunki egzotyczne, sprowadzone celowo do schroniska jako atrakcja i ciekawostki świata przyrodniczego z różnych ogrodów zoologicznych. „Leśne Pogotowie” posiada statut prawny w postaci zezwolenia Ministra Środowiska na ten rodzaj działalności, które umożliwia współpracę z podobnymi ośrodkami oraz ogrodami zoologicznymi.

Zwierzęta, które nie mogą powrócić do pełni sił, mają zapewnione schronienie do końca swoich dni. W ciągu roku do schroniska trafia średnio ok. 100 szt. zwierząt, potrzebujących pomocy człowieka. Prawie 40% z nich dostaje szansę powrotu do natury. "Leśne Pogotowie” jest bardzo często i licznie odwiedzane przez dzieci i młodzież, bo jest to miejsce, gdzie lekcja przyrody ma specyficzny i niezapomniany charakter. Część mieszkańców schroniska, która z konieczności musi pozostać na zawsze w niewoli, jest oswojona, co pozwala na bardzo bliski kontakt z ludźmi. Dzięki temu takie spotkania na długo pozostają w pamięci.
Ze wszystkich gatunków zwierząt, które zamieszkują „Leśne Pogotowie" na szczególną uwagę zasługują te, które są w Polskiej Czerwonej Księdze Zwierząt. Są to między innymi: ryś, wilk, kozica, popielica, koszatka, bielik, puchacze, rożeńce, świstuny europejskie, ohary, podgorzałki, cietrzewie, czeczotki, ślepowrony, żółw błotny, traszka grzebieniasta. Stanowią one nie lada atrakcję, gdyż zobaczenie ich w naturze jest prawie niemożliwe. Część tych zwierząt znalazła się w ośrodku dzięki współpracy z ogrodami zoologicznymi i parkiem dzikich zwierząt w Kadzidłowie. Tak na przykład kozice i jeden z wilków przyjechały z Bydgoskiego Ogrodu Zoologicznego, który jako jedyny w Polsce zajmuje się przede wszystkim fauną krajową. Natomiast puchacze, cietrzewie, ryś i kilka innych gatunków pochodzą z Parku Dzikich Zwierząt w Kadzidłowie.
Stałą pomoc finansowa gwarantowana przez Wojewódzkiego Konserwatora Przyrody oraz przez Nadleśnictwo Katowice umożliwia rozwój schroniska, systematyczną poprawę warunków bytowych zwierząt, czego efektem jest m. in. rozmnażanie się wielu gatunków, w tym i tych najrzadszych, oraz coraz większa liczba zwierząt trafiająca ponownie do natury.




„LEŚNE POGOTOWIE”
przy Nadleśnictwie Katowice
SCHRONISKO DLA DZIKICH ZWIERZĄT
43-190 Mikołów, ul. Kościuszki 70
Tel. 032 322-07-17; kom. 0-605-100-179

Materiały o "Leśnym Pogotowiu" dzięki uprzejmości Jacka Wąsińskiego i Olgi Niebrzydowskiej