Charakterystyka walorów edukacyjnych oraz rekreacyjno-turystycznych Nadleśnictwa Gidle

Nadleśnictwo Gidle w swej przeważającej większości, bo aż w ¾ zajmowanej powierzchni leśnej tworzą bory sosnowe zajmujące obszar o charakterze równinnym. Pozorna monotonia ubogich pod względem bogactwa przyrodniczego siedlisk borowych z punktu widzenia turystyki i edukacji przyrodniczo-leśnej wydaje się być mało atrakcyjna dla prowadzenia tego typu działań. W rzeczywistości jest zupełnie odwrotnie – tereny te kryją w sobie wiele cennych walorów turystycznych, przyrodniczych, historycznych i kulturowych, a niewykorzystanie ich w procesie edukacyjnym byłoby olbrzymim błędem. Spośród walorów przyrodniczych determinujących atrakcyjność turystyczną, a ściślej rzecz ujmując z bogatej palety form ochrony przyrody nie sposób nie wspomnieć o takich jak chociażby użytki ekologiczne (bagna, mszary śródleśne, moczary, torfowiska wysokie i przejściowe, oczka wodne) z często unikatową w skali regionu szatą roślinną decydującą o zróżnicowaniu i różnorodności przyrodniczej. Obecne siedliska borowe zostały ukształtowane w wyniku oddziaływania lodowca, który naniósł pokłady składające się z utworów piaszczystych, a cofając się pozostawił po sobie wiele bezodpływowych zagłębień terenowych, które obecnie występują w mozaice drzewostanów sosnowych obrębu Gidle. Szczególnym urozmaiceniem borów sosnowych w obrębie Gidle są charakterystyczne dla terenów Niecki Włoszczowskiej śródmorenowe jeziorka, torfowiska i zabagnienia. 

Jednak w dużej mierze zniekształcone i uproszczone struktury biologiczne tychże siedlisk degenerowały na skutek nierozważnej i małoracjonalnej gospodarczej działalności człowieka w przeszłości. Duża część lasów Nadleśnictwa Gidle od wieków była intensywnie wykorzystywana poprzez prowadzenie rabunkowej gospodarki leśnej, lasy płaciły wysoką daninę w czasach wojen i zaborów, służyły również niekiedy do prowadzenia partykularnych interesów ich właścicieli. Pouczająca w tym względzie może być historia majątku leśnego w Jasieniu:
„Tak, więc jasieński las cisowy, który pamiętał czasy Władysława Jagiełły i przetrwał całą niewolę narodu polskiego, już w zaraniu tworzenia się nowego Państwa Polskiego, jako nieoceniony pomnik przyrody ojczystej, a w drugim rzędzie jako drewno materjałowe nieocenionej wprost w dzisiejszych czasach wartości, zamiast jak ongiś na targi do portów Gdańska, poszedł jako opał do pieców huty szklanej Berka Fischmana w Jasieniu i na słupy do płotów przy domach jego rodziny”.
Z ogólnego obszaru 58 ha naturalnego zaciągu cisa wycięto w latach 1914-1919 powierzchnię wynoszącą 42 ha, zaś reszta powierzchni, czyli 16 ha pozostałego do dziś dnia drzewostanu mieszanego, gdzie cis występuje od młodziutkiego nalotu, okazów typu krzewiastego w podszyciu, a skończywszy na okazałych drzewach jest obecnie chroniona poprzez utworzenie rezerwatu przyrody pod nazwą „Jasień”. Celowo posłużyłem się tym przykładem obrazującym pokrótce z jednej strony zachowane po dzień dzisiejszy bogactwo przyrodnicze, tegoż rezerwatu jako uniwersalną wieloaspektową wartość edukacyjną o bogatym przekazie historycznym, patriotycznym i kulturowym. Z drugiej strony zaś jako „perłę regionu” o znaczeniu ogólnokrajowym pod względem zachowania bezcennych wartości przyrodniczych ukazującą jednocześnie olbrzymią odpowiedzialność służb konserwatorskich oraz leśnych za jego stan i kondycję.

Tereny żyźniejsze w Nadleśnictwie dawne siedliska grądów – zostały w większości zagospodarowane rolniczo – pozostałe resztki drzewostanów o charakterze naturalnym zachowały się jedynie w miejscach podmokłych i małodostępnych. Krajobraz obszaru Nadleśnictwa należy zaliczyć w większości do rolniczego i kulturowego.