Lasy Nadleśnictwa Chrzanów rozlokowane są wśród urozmaiconych krajobrazów Wyżyny Krakowsko–Częstochowskiej, Wyżyny Śląskiej oraz Doliny Górnej Wisły. Skomplikowana budowa geologiczna podłoża z wychodniami skał z epok karbonu, permu, triasu i jury umożliwiła powstanie bardzo różnorodnych gleb, co z kolei przyczyniło się do bogactwa zasiedlających je zbiorowisk przyrodniczych.
Z drugiej zaś strony eksploatacja zasobów mineralnych była przyczyną intensywnej antropopresji i degradacji środowiska przyrodniczego. Większość tutejszych żyznych gleb – głównie lessowych, wylesiona została już w wieku XII. Obecnie tereny w zasięgu Nadleśnictwa, będące częścią Aglomeracji Górnośląskiej, są gęsto zaludnione, zurbanizowane i uprzemysłowione, z rozbudowaną siecią dróg i rozdrobnionym rolnictwem.
Eksploatacja złóż rudy cynku ołowiu i srebra trwała tu nieprzerwanie od wieku XIII do początków wieku obecnego. Związane z nim hutnictwo, a także wytwarzanie szkła do wieku XIX oparte były na węglu drzewnym, do którego produkcji wycinano miejscowe lasy. Już w wieku XVI na dużych powierzchniach zniszczono bory sosnowe, doprowadzając do powstania ruchomych wydm. Szczególnie intensywny rozwój przemysłu nastąpił w wiekach XIX i XIX, w związku z intensywnym rozwojem górnictwa węgla kamiennego. Spowodowało to dewastację przyrody na olbrzymich obszarach, głównie na skutek zatrucia powietrza przez wyziewy przemysłu. W połowie wieku XX stało się oczywiste, że lasy największego w kraju zagłębia przemysłowego zamierają. Aby odwrócić widmo klęski ekologicznej, w lasach Polski wprowadzono zasady gospodarki wielofunkcyjnej. Łączy ona racjonalną gospodarkę leśnymi zasobami drewna z ochroną przyrody i kształtowania środowiska przy równoczesnym udostępnieniu lasów społeczeństwu w zakresie nauki, turystyki wypoczynku. Las wielofunkcyjny to nie drzewostan, lecz cały ekosystem rządzący się swoimi naturalnymi prawami, a prawa te mają być przestrzegane i wspierane w trakcie działań gospodarczych. Wzorcem dla lasów wielofunkcyjnych są ekosystemy naturalne.
W nieodległej przeszłości głównym zadaniem lasu była produkcja drewna. Nawet na glebach żyznych, na których powinny rosnąć grądy i buczyny, sadzono sosnę, jako najbardziej opłacalną. Obecnie tego typu lasy „przebudowuje” się na zgodne z potencjałem siedlisk uprawy i młodniki. Zgodnie z nowymi zasadami najważniejszą funkcją lasów nie jest produkcja drewna, lecz różnorodne, dobroczynne oddziaływanie na środowisko: ochrona gleb i wód powierzchniowych, gruntowych i głębinowych, oczyszczanie powietrza z wszelkich zanieczyszczeń, przetrzymywanie w swej biomasie olbrzymich ilości związanego węgla, a także tysięcy gatunków istot żywych będących naturalnymi komponentami biosfery. Do tych najważniejszych funkcji należy też udostępnienie lasów społeczeństwu, szczególnie ważne w gęsto zaludnionym okręgu przemysłowym.
Spełnianie tych wymogów przez lasy Nadleśnictwa Chrzanów jest szczególnie trudne i napotyka na wiele ograniczeń. Część gatunków lasotwórczych, jak jodła czy świerk, w przeszłości została wyeliminowana z drzewostanów, a ich powtórne wprowadzenie uzależnione jest od czystości powietrza, z czym pomimo pewnej poprawy nadal nie jest najlepiej. Olbrzymie powierzchnie zalesianych kopalni piasku, liczone w tysiącach hektarów, to las inicjalny – pierwsze zbiorowisko przyrodnicze założone na pierwotnej martwicy, wymagające szczególnej ochrony i pielęgnacji. Liczne szkody górnicze – głównie zapadliska i zabagnienia terenu – wymagają szybkich działań mających na celu przebudowę na zbiorowiska siedlisk wilgotnych lub zmianę sposobu użytkowania. Pomimo tych trudności proces unaturalniania lasów Nadleśnictwa przebiega sprawnie i w miejscu dawnych monokultur sosnowych rosną dziś mieszane uprawy i młodniki, z których w przyszłości wyrosną zdrowe, wielogatunkowe lasy.
Pomimo daleko posuniętej degradacji środowiska i dewastacji przyrody na skutek różnorodnych zbiegów okoliczności w wielu miejscach Nadleśnictwa zachowały się fragmenty, czasem całe kompleksy lasów o wysokiej naturalności.
Obiekty te objęto różnymi formami ochrony, a ich głównym zadaniem jest rozprzestrzenianie zachowanych gatunków roślin, grzybów i zwierząt na pozostałe lasy gospodarcze. Ukazanie ich bogactwa przyrodniczego, a także efektów pracy naszych leśników na tym polu jest głównym zadaniem niniejszej publikacji. W trakcie ubiegłych dekad lasy Nadleśnictwa znacznie powiększyły swoją powierzchnię. Młode pokolenia lasu dostosowane są składem gatunkowym do zajmowanych siedlisk, a dzika przyroda, która pomimo odniesionych szkód nie zatraciła zdolności samoregeneracji, wzbogaca młode ekosystemy w nowe i właściwe tym ekosystemom gatunki. Nasze lasy stają się coraz zdrowsze, naturalniejsze i piękniejsze, tworząc z malowniczymi wzgórzami, różnorodnymi polami, estetycznymi drogami i osiedlami niepowtarzalny krajobraz obrzeży Górnego Śląska.
