Wielkie ruiny średniowiecznego zamku stoją na zalesionym wzgórzu o wysokości 362 m, które jest częścią Grzbietu Tenczyńskiego. Mimo kilku przebudów obiekt zachował pierwotny kształt i gotycki charakter. Zbudowany jest na planie przypominającym pięciobok z miejscowego kamienia z nielicznymi fragmentami ceglanymi. Charakterystyczną częścią zamku jest wysoka na 28 metrów wieża, stanowiąca kiedyś główny trzon zamku, obecnie do połowy ukryta w murach skrzydła południowo-wschodniego. Ma ona 4 kondygnacje na których zachowały się unikalne działobitnie (stanowiska ogniowe) z otworami strzelniczymi. Pod wieżą znajdowały się cele więzienne.
     Obiekt jest znakomicie przystosowany do zwiedzania, można wejść na poszczególne kondygnacje, oglądać zrujnowane komnaty, a widok z wieży po prostu zapiera dech w piersiach. U stóp wzgórza zamkowego znajduje się także skansen należący do Nadwiślańskiego Parku Etnograficznego, w którym znajdują się zabudowania wiejskie z XVIII i XIX w. Lipowiec to bezwzględnie jedno z najciekawszych miejsc na Jurze Krakowsko - Częstochowskiej.
     Z zamkiem jest oczywiście związanych kilka zjaw. Jedną z nich był duch biskupa Oleśnickiego, który jednak ukazywał się tylko do pożaru z początku XIX w. Poza tym, podobno czasem około północy zrywa się mocny wiatr i na przedzamczu pojawia się cień czarnej karety, ciągnionej przez 6 pary czarnych koni z której wychodzi biskup w purpurze i wkracza na dziedziniec. Za nim strażnicy wloką skazańca, kat podnosi miecz i wtedy uderza piorun, zapada się ziemia a zjawy znikają. Naoczni świadkowie twierdzą, że nawet w ciepłą noc powietrze robi się lodowate.
Tekst pochodzi ze strony Zamki Polskie
Obszerna galeria zdjęć, ciekawostki a także opisy innych zamków na stronie: http://zamki.res.pl/babice.htm

 „BUKOWICA” o powierzchni 22,76 ha,
powołany 19 lutego 1987 roku Zarządzeniem Ministra Ochrony Środowiska i Zasobów Naturalnych (MP nr 7 poz. 55 z 1987 r.), zajmuje powierzchnię 22,76 ha. Celem częściowej ochrony rezerwatu "... jest zachowanie fragmentu buczyny karpackiej ze starodrzewem bukowym oraz swoistych cech krajobrazu".
     Szata roślinna ma charakter naturalny i reprezentuje ponad przeciętne walory przyrodnicze tego uprzemysłowionego regionu. Szczególnie cenny jest dobrze wykształcony zespół żyznej buczyny karpackiej z wieloma pomnikowymi bukami. W drzewostanie dominuje różnowiekowy buk  z domieszką gatunków tolerowanych. Atrakcją rezerwatu jest mająca długość kilkunastu metrów wychodnia - ściana skalna z triasowych wapieni. W wychodniach skalnych zobaczyć można liczne otwory niewielkich jaskiń.
     Na Bukowicy stwierdzono 171 gatunków roślin naczyniowych, z których - 13 gatunków objętych jest całkowitą ochroną, w tym 6 gatunków storczyków.
Ciekawostką przyrodniczą są rzadko spotykane kwitnące okazy bluszczu pospolitego, które wspinają się po sosnach na wysokość 5 - 10 m. Buczyna na Bukowicy posiada także dość bogatą florę mchów i wątrobowców. Mszaki występują w szerokim spektrum siedliskowym; od gatunków naskalnych do występujących na murszejącym drewnie i u podstawy żywych drzew.

 „OSTRA GÓRA” o powierzchni 7,59 ha,
     Rezerwat „Ostra Góra” został powołany Zarządzeniem Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z dnia 25 listopada 1959 r., na powierzchni 7,59 ha. Priorytetowym celem utworzenia rezerwatu jest zachowanie reliktowego dla Wyżyny Krakowskiej, naturalnego drzewostanu buczyny karpackiej, pośród sztucznych monokultur sosnowych nie rodzimego pochodzenia, założonych na niewłaściwych dla nich siedliskach.
Trzonem drzewostanów jest buk pospolity, dąb szypułkowy i wspomniana sosna pospolita, ponadto sporadycznie występuje wierzba iwa i topola osika. Warstwa podszytowa złożona jest głównie z podrostu bukowego, głogu jednoszyjkowego, derenia świdwy czy śliwy tarniny. Piętro runa licznie reprezentuje marzanka wonna, konwalijka dwulistna, kłosownica leśna i gruszyczka okrągłolistna.
Wapienne wzgórze wznosi się pośród pól na wysokość 435 m n.p.m. Strome zbocza porastają grube, dziuplaste buki, z których część dochodzi do 250 lat. Gdzieniegdzie na zboczach pojawiają się wapienne i dolomitowe skałki triasowe. Las ten jest ostoją zwierzyny, a w szczególności saren,  zajęcy, a także kuny leśnej. Ponadto,  pełen jest również florystycznych osobliwości. Botanicy rozpoznali w nim 15 gatunków chronionych roślin, a także ponad 100 gatunków roślin leczniczych. W rezerwacie spotkać można drzewa o potężnych pniach i korzeniach oraz wielkich, rozłożystych konarach, co robi duże wrażenie.
Dalej odnajdziemy tajemnicze ruiny. Są to prawdopodobnie pozostałości po starym zakładzie wydobywania i wypalania kamienia wapiennego. Ostra Góra jest bowiem zbudowana z wapieni triasowych, które były niegdyś obiektem intensywnej eksploatacji. Okoliczne wapienniki opalane były drewnem i stąd dwieście lat temu wzgórze zostało całkowicie ogołocone z lasu. Potem nastąpił proces samoistnego zalesienia Ostrej Góry. Las na szczycie i zboczach wzniesienia jest doskonałym przykładem, jak przyroda potrafi sama się odrodzić z chwilą zaprzestania niszczącej ingerencji człowieka. Niektóre wiekowe olbrzymy padły pod naporem wiatru i dają miejsce nowemu pokoleniu, co nadaje temu miejscu puszczański charakter. Na wzgórzu dopatrzeć się można starych wyrobisk, w których można przyjrzeć się triasowej skale.

„DOLINA ŻABNIKA” o powierzchni 47,99 ha powołany Zarządzeniem Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 14 czerwca 1996 r. Położony jest w obrębie rozległego kompleksu leśnego we wschodniej części Jaworzna. Obejmuje całą dolinę potoku Żabnik, płynącego doliną, w której rosną rzadkie i zagrożone rośliny wodne, szuwarowe i torfowiskowe otoczone borami sosnowymi i mieszanymi.
   Na terenie rezerwatu stwierdzono występowanie 363 gatunków roślin naczyniowych, a wśród nich gatunki zagrożone w skali kraju: pomocnik baldaszkowaty, omieg górski, rosiczka okrągłolistna, kruszczyk rdzawoczerwony, szerokolistny i błotny, goryczka wąskolistna, kosaciec syberyjski, listera jajowata, wyblin jednolistny, kosatka kielichowa, konwalia majowa, kruszyna pospolita, bagno zwyczajne, ciemiężyca zielona, wawrzynek wilcze łyko, centuria pospolita, porzeczka czarna, kalina koralowa. Na szczególną uwagę zasługuje stanowisko ponikła igłowatego, rośliny uznawanej dotychczas za wymarłą w regionie. 
    Zróżnicowana fauna obejmuje około stu gatunków w tym czterdzieści cztery podlega ochronie prawnej. Wody Żabnika są miejscem bytowania i rozwoju ryb, płazów i wielu gatunków bezkręgowców. Teren rezerwatu charakteryzuje bogactwo świata zwierząt z uwagi na różnorodność siedlisk i warunków w nich panujących.

Wszystkie trzy leśne rezerwaty przyrody okalają parki krajobrazowe. Pierwszym jest PK „DOLINKI KRAKOWSKIE”, który na terenie naszego nadleśnictwa obejmuje swym zasięgiem jedynie niecałe 600 ha z całej powierzchni liczącej 21 tys. ha. Fakt, iż posiada tak olbrzymią powierzchnię sprawia, że jest bardzo zróżnicowany a na jego obszarze utworzono szereg rezerwatów przyrody. Nazwę opisywany park zawdzięcza urodzie i  walorom przyrodniczym dolinek podkrakowskich.
„TENCZYŃSKI PARK KRAJOBRAZOWY” jest drugim na terenie nadleśnictwa z wielu ogniw Jury Krakowsko-Częstochowskiej. Obejmuje swym zasięgiem niemal 1400 ha powierzchni leśnej i zawiera w sobie rezerwaty:  Lipowiec i Bukowica.
Na terenie parków istnieje dobrze rozwinięta i utrzymana sieć szlaków turystycznych (pieszych i rowerowych) i ścieżek dydaktycznych. Ponadto, obiekty pozwalają na spędzanie czasu w aspekcie różnych form wypoczynku: szlaki kajakowe, konne i ścianki wspinaczkowe. Na terenie naszego nadleśnictwa dostępne są jedynie szlaki rowerowe i piesze.

Obszar chronionego krajobrazu "DOBRA-WILKOSZYN" powstał na mocy Uchwały RM w Jaworznie Nr XL/337/94 z dnia 27.01.1994 r. Zajmuje powierzchnię 321,87 ha. Powołany został w celu ochrony rzadkich roślin i źródeł wody siarczanowej. Obszar położony jest w północno-wschodniej części miasta Jaworzna w obrębie Niecki Wilkoszyńskiej, przeciętej doliną meandrującego potoku Łużnik. Zróżnicowanie szaty roślinnej kompleksu leśnego Dobra-Wilkoszyn związane jest zarówno z cechami naturalnymi jak i z wpływem działalności górniczej. Kompleks leśny tworzą głównie bory i lasy mieszane. Polany śródleśne oraz obrzeża kompleksu stanowią cenne przyrodniczo zbiorowiska roślinne, natomiast potokowi Łużnik oraz stawkom i zalewiskom pogórniczym towarzyszy roślinność wodna i nadwodna. Za  najcenniejsze zbiorowiska roślinne należy uznać fragmenty u lasu z zachowanym runem o charakterze grądowym, bogate florystycznie łąki, jak również zbiorowiska roślinności wodnej i nadwodnej. Na obszarze chronionym stwierdzono występowanie 23 gatunków roślin objętych ochroną prawną oraz 8 gatunków regionalnie rzadkich.
Różnorodnością odznacza się również fauna. Zainwentaryzowano ponad 260 gatunków zwierząt, wśród których 46 jest objętych ochrona prawną. Obszar chronionego krajobrazu Dobra-Wilkoszyn obok funkcji przyrodniczej pełni również funkcje naukową oraz dydaktyczną. Odznaczając się niewątpliwymi walorami krajobrazowymi jest miejscem wycieczek, natomiast zlokalizowane na jego obszarze zalewisko pogórnicze to teren rekreacji dla dzieci oraz wędkarzy.
(źródło:http://ajawor.w8w.pl/obszar%20chronionego%20krajobrazu.html, www.rower.com/atlas/big)

Użytek ekologiczny "PODBUCZYNA" o powierzchni 14,36 ha został objęty ochroną prawną ze względu na piękne, liczące 130 lat okazy starych buków, porastających wzniesienie leżące pomiędzy Wodną a Sierszą w Trzebini. Obiekt ten stanowi prawdziwą perłę przyrodniczą otoczoną zewsząd skutkami cywilizacji w postaci elektrowni czy kopalni piasku.
W podłożu lasu bukowego zawsze zalega gruba warstwa ściółki. Przez ich warstwę przebijają tylko najsilniejsze rośliny, zwłaszcza te, które kwitną wczesną wiosną (zanim na bukach pojawią się liście). W czasie spaceru w tym uroczym miejscu można wypatrzyć konwalię majową, wawrzynka wilcze łyko oraz całe kobierce przylaszczek. Rzadziej trafiają się rośliny chronione, takie jak lilia złotogłów oraz storczyki z gatunku wyblin jednolistny i buławnik wielkokwiatowy.

POMNIKI PRZYRODY
W Leśnictwie Szczakowa ustanowiono na 9.91 ha powierzchniowy pomnik przyrody sasanki otwartej i dziewięćsiła bezłodygowego. Niestety, wskutek niszczącej presji społeczeństwa areał występowania roślin niemal całkowicie zanikł.
Zdecydowaną większość pomników przyrody w nadleśnictwie stanowią pojedyncze drzewa, z których należy wymienić:
- Lipa drobnolistna przy osadzie służbowej Leśnictwa Ciężkowice,
- trzy Dęby szypułkowe na terenie Leśnictwa Mętków,
- Dąb szypułkowy na terenie dawnej szkółki leśnej  w Bobrku,
- Buk pospolity na terenie użytku ekologicznego „Podbuczyna”,
- Wiąz polny na terenie Puszczy Dulowskiej w Leśnictwie Dulowa,
- Lipa drobnolistna, trzy Dęby szypułkowe, Brzoza brodawkowata i dwa Graby   pospolite na terenie Leśnictwa Dąb
- Aleja drzew złożona z gatunków Dębu, Jesionu, Kasztanowca, prowadząca do osady Leśnictwa Podłęże.