OCHRONA LASU

Lasy Nadleśnictwa Chrzanów są pod wpływem emisji przemysłowych, wszystkie znajdują się w II i III strefie uszkodzeń. Emisje osłabiają biologiczną odporność drzew leśnych. Potencjalne zagrożenie stanowią obszary antropogenicznie przekształcone (zatopione drzewostany w wyniku szkód górniczych lub drzewostany nadmiernie przesuszone przez oddziaływanie leja depresyjnego piaskowni Szczakowa).

Zagrożenie ze strony owadów
W celach prognostycznych na terenie Nadleśnictwa prowadzone są systematycznie kontrole na stałych powierzchniach jesiennych poszukiwań szkodników sosny oraz całoroczne obserwacje stanu drzewostanów. Pracownicy ALP zwracają również uwagę na duże zagrożenie, jakie występuje w obrębie Szczakowa dla odnowień olchowych ze strony hurmaka olchowca.

Na terenie Nadleśnictwa stwierdzono dwa ogniska pojawu osnuji gwiaździstej i czerwonogłowej. Pierwsze ognisko osnuji gwiaździstej znajduje się w leśnictwie Dulowa, gdzie w latach 1985-87 prowadzono zabiegi lotnicze w celu ograniczenia populacji na powierzchni:
• w 1985 na 240 ha
• w 1986 na 80 ha
• w 1987 na 70 ha
Drugie ognisko (osnuja czerwonogłowa) znajduje się w leśnictwie Żarki, gdzie kolejno w 2002 i 2003 roku prowadzono zabiegi lotnicze na powierzchni 93 ha, z czego 63 ha należało do Lasów Państwowych, pozostałe 30 ha było innej  własności.
Najgroźniejszy szkodnik upraw i młodników, jakim jest szeliniak sosnowiec, w chwili obecnej nie stanowi większego zagrożenia, rocznie zabiegi zwalczające wykonuje się na 5-6 ha.

Szkodniki wtórne nie stanowią istotnego problemu, spośród nich największe znaczenie na terenie nadleśnictwa mają cetyńce i korniki. W celu ograniczenia i kontroli populacji szkodników wykłada się pułapki feromonowe na kornika drukarza, cetyńca większego i drwalnika paskowanego oraz opaski lepowe na przypłaszczka granatka.

Ochrona lasu przed zwierzyną
W celu ograniczenia szkód wyrządzanych w uprawach leśnych i młodnikach przez zwierzynę – jeleniowate, zające – Nadleśnictwo podejmuje różne metody ich zminimalizowania - poprzez grodzenie upraw, stosowanie różnego typu osłonek mechanicznych,palikowanie modrzewia oraz zabezpieczanie sadzonek środkami chemicznymi (tzw. repelentami).

Ryc. 3. Dla ograniczenia szkód w uprawach od zwierzyny płowej stosuje się grodzenie, jako metodę najbardziej skuteczną oraz umożliwiającą ochronę przez wiele lat z rzędu.  

Ryc. 4. Osłonki perforowane zakładane na międzyokółki w celu ochrony przed spałowaniem i czemchaniem.
Pokrycie środkiem chemicznym (repelentem) pędu głównego zabezpiecza przed zgryzaniem, a tym samym deformacją strzały.
spałowanie – zdzieranie zębami kory z drzew przez jelenie, łosie i daniele,
czemchanie – wycieranie poroża ze scypułu, czyli bogato ukrwionej skóry porastającej tworzące się poroże jeleniowatych.

Lwią część wydatków przeznaczonych na szeroko pojętą ochronę lasu pochłania prozaiczne, ale jakże kłopotliwe sprzątanie śmieci z lasu. Mamy jednak nadzieje, że prowadzona działalność edukacyjna już wkrótce będzie przynosić efekty w postaci czystszego otoczenia leśnych ścieżek i szlaków.

BOBRY                                  W roku 1982 Nadleśnictwo Chrzanów reintrodukowało  bobra europejskiego. Na terenie Puszczy Dulowskiej wypuszczono 2 pary. Obecnie populacja wykazuje dużą dynamikę przyrostu, co w połączeniu ze specyficznym behawiorem skutkuje rozległymi podtopieniami oraz szkodami w młodnikach. Szkody najbardziej dotkliwe, powodowane przez tego gryzonia, notuje się w leśnictwach: Żarki, Dulowa i Piła Kościelecka.

SZKODY OD WIATRU,  listopadzie 2004 r. w wyniku wichury, wyłamane zostało 65 tys. m3 drewna.

W chwili obecnej powierzchnie po wiatrołomach i wiatrowałach zostały uprzątnięte, wciąż jednak celowe jest monitorowanie tych drzewostanów ze względu na duże zagrożenie ze strony szkodliwych owadów i grzybów, szczególnie niebezpieczne są:

• Cetyniec większy Tomicus piniperda

Ryc. 1. Żerowisko cetyńca z charakterystycznymi białymi zaciekami żywicznymi.

• Drwalnik paskowany Trypodendron lineatum
• Kornik drukarz Ips typographus

Jednym z ważniejszych czynników hamujących rozwój gradacji szkodliwych owadów jest duży stan liczebny pożytecznej fauny owadożernej.

Ochrona pożytecznej fauny
W celu zapewnienia możliwie najkorzystniejszych warunków bytowania faunie owadożernej, a tym samym zwiększając naturalny opór środowiska leśnego, na terenie Nadleśnictwa wywiesza się budki lęgowe w liczbie 570 szt./rok oraz dokarmia się ptaki w okresach, kiedy warunki atmosferyczne utrudniają zdobycie koniecznej dla życia ilości pożywienia.

 „Nie można przyrody zwyciężyć inaczej niż przez to,
      że się jej słucha”
Francis Bacon

Zakładane są również remizy, których zadaniem jest stworzenie lub poprawa warunków egzystencji dla entomofagów należących do różnych grup systematycznych świata zwierząt: od stawonogów (owady, pająki) przez płazy i gady do ptaków i drobnych ssaków.

OCHRONA PRZECIWPOŻAROWA

Lasy Nadleśnictwa Chrzanów należą do I kategorii – dużego zagrożenia pożarowego.
Do czynników kształtujących zagrożenie pożarowe obszarów leśnych należy skład gatunkowy drzewostanów ( drzewostany iglaste zajmują 74,3% powierzchni). Najczęstszą przyczyną powstawania pożarów są podpalenia (umyślne bądź wynikające z nieostrożności) oraz wypalanie traw.

W związku z zaliczeniem Nadleśnictwa Chrzanów do I kategorii zagrożenia pożarowego, zorganizowany został w biurze nadleśnictwa Punkt Alarmowo Dyspozycyjny, którego podstawowym zadaniem jest alarmowanie jednostek ratowniczych i nadzór nad funkcjonowaniem systemu ochrony ppoż. i podległego terenu. Na terenie nadleśnictwa znajdują się również dwie  wieże obserwacyjne (dostrzegalnie ppoż.) „Ciężkowice”, „Cezarówka” I "Libiąż", należące do sieci stałej obserwacji naziemnej. Nadleśnictwo posiada także samochód terenowy z agregatem gaśniczym.
Przeznaczeniem dostrzegalni przeciwpożarowej jest umożliwienie obserwatorowi z wieży o wysokości ok. 32 m, kontrolę kompleksów leśnych. Obserwacja odbywa się w czasie dnia i w miesiącach, w których występuje zagrożenie pożarowe. Okres obserwacji obejmuje miesiące od marca do października. Dokładna lokalizacja pożaru, w terenie tak trudnym jakim jest las, jest możliwa dzięki pomiarom, z dwóch sąsiednich wież, kata pod jakim zauważono dym
Łączność dyżurnego na wieży z Punktem Alarmowo Dyspozycyjnym (PAD) Nadleśnictwa, odbywa się drogą radiową lub telefoniczną.