Siedziba Nadleśnictwa (Fot. L. Bartoszek)

Nadleśnictwo Rudy Raciborskie leży u wrót Bramy Morawskiej, po obu stronach Odry. Na prawym brzegu, na północ od Raciborza rozciąga się jego główny kompleks leśny. Najwcześniejsze wzmianki na temat osadnictwa w kasztelanii raciborskiej pochodzą z początków XII wieku. W 1258 roku nad rzeką Rudą Cystersi założyli klasztor. Zrobili to zgodnie ze swoją regułą nakazującą budowanie swoich obiektów w odludnych lasach. Aby sprawnie zarządzać gruntami wybudowali system dróg promieniście wybiegających z Rud. Przy gościńcach stawiano leśniczówki i domki myśliwskie, łącząc je ze sobą duktami leśnymi. Cystersi prowadzili intensywną gospodarkę leśną. Pozyskiwali drewno na opał klasztoru oraz do produkcji smoły i węgla drzewnego. Pierwotny skład gatunkowy lasów klasztornych stanowiły buki, dęby, sosny i świerki. Zręby odnawiano, niestety, głównie sosną z udziałem świerka.
 Po kasecie zakonu, w początkach XIX wieku ich dobra przekazane zostały Księciu Raciborskiemu.
 Po drugiej wojnie światowej lasy zostały upaństwowione. W swym obecnym zasięgu Nadleśnictwo Rudy Raciborskie obejmuje w części lub w całości dwadzieścia miast i gmin, województw: śląskiego i opolskiego, a powierzchnia gruntów administrowanych przez nie wynosi 17.780 ha, w tym 16.913 ha lasów. Podzielone jest ono na dwa obręby – Kuźnia Raciborska, Rudy Raciborskie oraz 13 leśnictw.
 Lasy Rudzkie otoczone są przez cztery ośrodki przemysłowe, które w istotny sposób wpływają na ich degradację. Osłabione drzewa tracą odporność. Przypłaszczek granatek niszczy sosny na obrzeżu pożarzyska. Szara pleśń poraża modrzewie. Podstawowymi zagrożeniami przyrody są pyły i gazy przemysłowe oraz odwodnienie części terenu przez lej depresyjny kopalni piasku podsadzkowego. We znaki dają się również susze. Aby przeciwdziałać niekorzystnym zmianą nadleśnictwo prowadzi intensywna przebudowę monokultur sosnowych na bardziej odporne drzewostany mieszane z udziałem buka, dęba, modrzewia oraz innych gatunków – rocznie około 80 ha.
 Tutejsze lasy od bardzo dawna były zagrożone pożarami. W okresie Powstań Śląskich spłonęło około 500 ha lasów. W sierpniu 1992 roku wybuchł największy pożar, który swym zasięgiem objął ponad 9000 ha lasów Nadleśnictw Rudy Raciborskie, Rudziniec i Kędzierzyn. Zniszczeniu uległy nie tylko drzewostany – doszczętnie wypalona została także warstwa próchniczna gleby. Po pożarze, na dużych odkrytych powierzchniach wiatr wywiewał żyzny popiół.
 W 1997 roku zakończono odnawianie pożarzyska. Wykorzystano wszelkie samosiewy, jakie pojawiły się w pierwszych latach, uzupełniono je, a resztę powierzchni odnowiono sztucznie. Ponieważ duże obszary młodników są bardzo zagrożone pożarami utworzono cały system zabezpieczenia. Zbudowano dwie wieże obserwacyjne, dwadzieścia dwa punkty czerpania wody, lotnisko dla samolotów patrolowo – gaśniczych ze zbiornikami wody oraz pasy przeciwpożarowe. Każdy z nich składa się z drogi, krzewów, łąki oraz drzewostanu bez łatwopalnych gatunków (sosny i świerka).
 W Rudach Raciborskich rocznie odnawia się około 200 ha, a rozmiar pielęgnacji upraw i młodników wynosi obecnie około 1500 ha. We własnej szkółce Nadleśnictwo produkuje co roku pięć milionów sadzonek 30 gatunków drzew i krzewów. Na potrzeby odbudowy pożarzyska oraz przebudowy zdegradowanych monokultur wybudowano szkółkę kontenerową, w której produkowany jest materiał sadzeniowy z zakrytym systemem szczepiony grzybami symbiotycznymi.
 W lasach rudzkich krzyżują się dwa ważne ciągi ekologiczne. Jednym z nich jest korytarz wiodący przez Bramę Morawską na południe Europy. Właśnie tędy przebiega trasa przelotów ptaków na zimowiska. Drugim ciągiem jest połączenie (poprzez lasy rybnickie, kobiórskie i pszczyńskie) zlewni Odry i Wisły przy niskim wododziale, dzięki czemu możliwa jest migracja gatunków między tymi rzekami. Dlatego też powołano w 1993 roku Park Krajobrazowy „Cysterskie Kompozycje Krajobrazowe Rud Wielkich” obejmujący część głównego kompleksu nadleśnictwa. Natomiast całość lasów nadleśnictwa zaliczono do lasów ochronnych.
 Mimo szeregu zagrożeń zachowało się tu wiele cennych fragmentów rodzimej przyrody. Na madach starorzeczu Odry spotkać można rzadkie już w Polsce lasy łęgowe. W rezerwacie „Łężczok” na ciągle jeszcze użytkowanych XIII-wiecznych stawach oraz w otaczających je lasach gniazduje trzy czwarte gatunków ptaków występujących w Polsce. Znajdują się tu pozostałości drzewostanów jodłowo – sosnowych, w których niektóre sosny i ostatnie na tym terenie jodły liczą ponad 250 lat.
 W lasach bytuje około 600 jeleni, 90 danieli, 1000 saren, 250 dzików, a ponadto wydry, lisy i wiele innych gatunków. Sporadycznie pojawiają się wilki. Na terenie nadleśnictwa jest kilkadziesiąt pomników przyrody, a park przypałacowy w Rudach został wpisany do rejestru zabytków.