OCHRONA LASU
                                                                                   Walory przyrodnicze
 Całość lasów Nadleśnictwa Jeleśnia została uznana za ochronne. Szczególne funkcje lasu zostały określone mianem kategorii ochronności:
w obrębie Jeleśnia:
-lasy glebochronne -4091,82 ha;
-lasy stanowiące ostoję zwierząt -52,76 ha;
-lasy wodochronne - 1567,95 ha;
w obrębie Żywiec:
-lasy wodochronne - 4820,41 ha;
-lasy wodochronne i glebochronne - 48,91 ha;
-lasy wodochronne, w miastach i wokół miast - 477,15 ha.
 Lasy ochronne w Nadleśnictwie Jeleśnia występują na powierzchni 11059,00 ha, co stanowi ponad 97,6% powierzchni leśnej. Lasy gospodarcze zajmują około 0,3 %, a 2,1 % stanowią rezerwaty.
 Krajowy system obszarów chronionych tworzą na obszarze Nadleśnictwa parki krajobrazowe: Żywiecki Park Krajobrazowy, Park Krajobrazowy Beskidu Małego wchodzące w skład Zespołu Parków Krajobrazowych Województwa Śląskiego. Ponadto na obszarze Nadleśnictwa położonych jest 6 rezerwatów przyrody "Pilsko", "Pod Rysianką", "Romanka", "Madohora", "Szeroka", "Gawroniec".

                                                                                         REZERWATY
                                                                                      Rezerwat "Pilsko"
Utworzony w 1971 roku, posiada status rezerwatu częściowego, leśnego. Powierzchnia stanowi 105,21ha (na mocy rozporządzenia Nr 2/05 Wojewody Śląskiego z dnia 05.01.2005r. rezerwat Pięć Kopców uległ likwidacji i włączeniu do rezerwatu Pilsko) i obejmuje szczytowe i podszczytowe partie Pilska (1557 m n.p.m.), położone po północnej stronie. Podstawowym celem ochrony jest zachowanie ze względów naukowych i dydaktycznych fragmentu górnoreglowego boru świerkowego, zarośli kosodrzewiny, licznych płatów zbiorowisk murawowo-krzewinkowych, z rzadkimi gatunkami flory i fauny. Do osobliwości rezerwatu należą: zarośla kosodrzewiny (Pinus mugo), tojad mocny (Aconitum firmum), podrzeń żebrowiec (Blechnum spicant), widłak jałowcowaty (Lycopodium annotinum), widłak wroniec (Huperzia selago), podbiałek alpejski (Homogyne alpina) oraz zachodniokarpacki endemit urdzik karpacki (Soldanella carpatica). W rezerwacie spotyka się ślady bytowania dużych drapieżników: rysia (Lynx lynx), żbika (Felis sylvestris), wilka (Canis lupus) i niedźwiedzia brunatnego (Ursus arctos), można spotkać również kuraki: głuszca (Tetrao urogallus) oraz jarząbka (Tetrases bonasia).

                                                          Rezerwat "Pod Rysianką"
Utworzony w 1970 roku, posiada status rezerwatu częściowego, leśnego. Powierzchnia 27,54ha obejmuje swoim zasięgiem stoki Rysianki na wysokości 950-1170 m n.p.m., obejmuje źródłową część potoku Sopotnia Wielka. Celem ochrony jest zachowanie dolnoreglowego lasu jodłowo-świerkowo-bukowego, będącego fragmentem pierwotnej Puszczy Karpackiej regla dolnego w Beskidzie Żywieckim. Występuje tutaj wiele gatunków rzadkich takich jak: paprotnica górska (Cystopteris montana), wierzbownica mokrzywcowa (Epilobium alsinifolium), tocja alpejska (Tozzia alpina), złocień okrąglolistny (Leucanthemum waldsteini). Stałymi mieszkańcami rezerwatu są: jeleń europejski (Cervus elaphus), sarna (Capreolus capreolus), dzik (Sus scrofa), Lis (Vulpes vulpes) oraz borsuk (Meles meles). Sporadycznie można spotkać wilka (Canis lupus), rysia (Lynx lynx) i niedźwiedzia (Ursus arctos). Z rzadkich gatunków ptaków stweirdzono głuszca (Tetrao urogallus), kruka (Corvus corax), gila (Pyrrhula pyrrhula) i pliszkę górską (Motacilla cinerea).

                                                   Rezerwat "Romanka"
Utworzony w 1963 roku, posiada status rezerwatu leśnego. Obejmuje swoim zasięgiem grzbiet i górne części stoków wierzchowinowej części masywu Romanka (1366 m n.p.m.), gdzie 11,00ha otoczone jest ochroną częściową, z kolei 53,45ha ochroną ścisłą. Celem ochrony jest zachowanie pierwotnego fragmentu dawnej Puszczy Karpackiej w postaci boru świerkowego regla górnego. W szczytowych partiach rezerwatu wyodrębniono zbiorwisko: górnoreglowy bór świerkowy z trzcinnikiem owłosionym (Calamagrostis villosa). Ochronie ścisłej na terenie rezerwatu podlegają: podrzeń żebrowiec (Blechnum spicant), widłak wroniec (Huperzia selago), widłak jałowcowaty (Lycopodium annotinum), omieg górski (Doronicum austriacum), ciemiężyca zielona (Veratrum lobelianum), wawrzynek wilczełyko (Daphne mezereum) oraz wprowadzona sztucznie kosodrzewina (Pinus mugo). Ochronie częściowej podlegają: paprotka zwyczajna (Polypodium vulgare), goryczka trojeściowa (Gentiana asclepiadea) i pierwiosnka wyniosła (Primula elatior). Reprezentantami fauny rezerwatu są między innymi: jeleń europejski (Cervus elaphus), dzik (Sus scrofa), wilk (Canis lupus), ryś (Lynx lynx). Rezerwat jest również miejscem gniazdowania głuszca (Tetrao urogallus) oraz 6 gatunków dzięciołów, w tym wpisanego do Czerwonej Księgi Zwierząt Zagrożonych dzięcioła trójpalczastego (Picoides tridactylus).

                                                  Rezerwat "Gawroniec"
Utworzony w 1995 roku, posiada status rezerwatu częściowgo, leśnego. Powierzchnia stanowi 23,69ha i obejmuje swoim zasięgiem  tereny położone na zboczach Gawrońca i częściowo Wolentarskiego Gronia. Za cel ochronu uznaje się zachowanie naturalnych fragmentów buczyny karpackiej ze znacznym udziałem jodły i rzadkich roślin zielnych. W obrębie rezerwatu wyodrębniono dwa zespoły leśne: buczynę karpacką w podzespole typowym i podzespole z miesiącznica trwałą (Lunaria rediviva) oraz olszynę górską. Runo cechuję się występowaniem rzadkich gatunków: parzydła leśnego (Aruncus sylvestris), kopytnika pospolitego (Asarum europeaum), rzeżuchy trójlistkowej (Cardamine trifolia), kokoryczy pustej (Corydalis cava). Rezerwat jest miejscem  bytowania licznych ssaków: sarny (Capreolus capreolus), jelenia europejskiego (Cervus elaphus), dzika (Sus scrofa), lisa (Vulpes vulpes), kuny leśnej (Martes martes). Sporadycznie pojawia się też ryś (Lynx lynx).

                                                   Rezerwat "Madohora"
Utworzony w 1960 roku, posiada status rezerwatu częściowego, leśnego. Powierzchnia 71,81ha obejmuje swoim zasięgiem szczyt oraz górne partie Madohory (Łamanej Skały). Położony jest na wysokości 700-929 m n.p.m. Celem ochrony jest zachowanie naturalnych zespołów leśnych występujących na różnorodnych siedliskach oraz wychodni skalnych na szczycie Madohory. Wyodrębniono na tym terenie dziewieć zbiorowisk, w tym pięć leśnych i cztery ziołoroślowe. Do ciekawostek florystycznych rezerwatu należy między innymi rzeżucha trójlistkowa (Cardamine trifolia), ponieważ występuje ona tutaj na północnym krańcu swego zasięgu europejskiego. Częste są tutaj jelenie (Cervus elaphus), sarny (Capreolus capreolus), dziki (Sus scrofa) oraz kuny leśne (Martes martes) i borsuki (Meles meles). Spośród drobnych ssaków na podkreślenie zasługuje fakt występowania ryjówek objętych ochroną: ryjówki aksamitnej (Sorex araneus), malutkiej (Sorex minutus) i górskiej (Sorex alpinus). Z ptaków warto wymienić głuszca (Tetrao urogallus) oraz słonkę (Scolpax rusticola).

                                                                 Rezerwat "Szeroka"
Utworzony w 1960 roku, jest rezerwatem o charakterze leśnym, objętym ochroną częściową. Powierzchnia 49,51ha, obejmująca górne partie doliny jednego z dopływów potoku Kocierzanka, w centralnej części Beskidu Małego, ochrania fragment karpackiego lasu bukowego regla dolego. W rezerwacie wyodrębniono trzy zbiorowiska nieleśne i dwa leśne. Najczęstszymi gatunkami runa są żywiec gruczołowaty (Dentaria glandulosa), marzanka wonna (Galium odoratum), wilczomlecz migdałolistny (Euphorbia amygdaloides) oraz szczawik zajęczy (Oxalis acetosella). Z dużych ssaków obecne w rezewacie są jeleń europejski (Cervus elaphus) oraz sarna (Capreolus capreolus). W latach obfitego owocowania buków bardzo licznie występują dziki (Sus scrofa). Z ptaków na uwagę zasługują drapieżniki: krogulec (Accipiter nisus), myszołów (Buteo buteo) i pustułka (Falco tinnunculus).

 Wg stanu na dzień 01.01.2005 r. w granicach Nadleśnictwa istnieje jeden obiekt z europejskiej sieci ekologicznej Natura 2000. Jest to Specjalny Obszar Ochrony Siedlisk Madohora, którego granice pokrywają się z granicami rezerwatu "Madohora". Trwają również prace nad utworzeniem  Specjalnego Obszaru Ochrony Beskidu Żywieckiego, który znalazłby się w granicach Żywieckiego Parku Krajobrazowego.

Na terenie Nadleśnictwa znajduje się również wiele ciekawych pomników przyrody.

250-letni Klon Jawor w Sopotni Wielkiej.

Ponad 100-letnie Sosny i Modrzewie w Sopotni Wielkiej