Asset Publisher Asset Publisher

Monitoring Lasów HCVF 2016

Kategoria 1.1.a. -  Lasy w rezerwatach przyrody oraz lasy w parkach narodowych.

W lasach kategorii 1.1.a w roku 2016 na 103 istniejące rezerwaty jedynie w czterech  przypadkach  wystąpiły   szkody   istotnie,   wpływające   na  ich  walory  ochronne.  W    rezerwacie    Grapa    w    Nadleśnictwie   Jeleśnia   i  rezerwacie   Wielki    Las w Nadleśnictwie Złoty Potok, na siedliskach łęgowych, nastąpiło nasilone zamieranie jesionu. W tym ostatnim przypadku wystąpiły również zakłócenia poziomu wód gruntowych. Istotnym zagrożeniem biotycznym jest także występowanie inwazyjnych gatunków  obcych,  m.in.  rdestowca  sachalińskiego  w   rezerwacie   Las Dąbrowa w Nadleśnictwie Rudziniec. Działalność zwierzyny  płowej  i  czarnej  w  rezerwacie     Ochojec w  Nadleśnictwie  Katowice,   powoduje  niszczenie  stanowisk  przedmiotu ochrony - liczydła górskiego.  Szkody  antropogeniczne  odnotowano  w  rezerwacie  Las  Murckowski w Nadleśnictwie Katowice, gdzie w wyniku nielegalnego utworzenia toru do wyczynowej jazdy rowerowej po śladzie historycznego torowiska saneczkarskiego, doszło do miejscowego odkształcenia gruntu.

Kategoria 1.1.b. - Lasy w parkach krajobrazowych oraz w strefach „ochrony krajobrazowej" parków narodowych i rezerwatów przyrody.

Z 13. ustanowionych parków krajobrazowych najistotniejsze zagrożenia obserwuje się w lasach położonych w Parku Krajobrazowym Beskidu Śląskiego. Tereny te są stale narażone  na  działanie  czynników biotycznych, abiotycznych i antropo-genicznych. W ubiegłym roku najbardziej istotnymi okazały się: penetracja lasu przez turystów, nielegalny ruch pojazdów mechanicznych, zaśmiecanie lasu oraz wydzielanie się posuszu świerkowego. Podobne zagrożenia wystąpiły w Parku Krajobrazowym Gór Opawskich, gdzie gradacja zespołu szkodników wtórnych objęła powierzchnię ponad 350 ha. W pozostałych parkach krajobrazowych monitoring nie wykazał niekorzystnych zmian dla tej kategorii lasów.

Kategoria 1.2. – Ostoje zagrożonych i ginących gatunków.

Nie stwierdzono podczas monitoringu istotnych szkód w tej kategorii poza incydentalnymi zdarzeniami, jak na przykład niekorzystna dla języczki syberyjskiej działalność bobrów w Nadleśnictwie Koniecpol, zamieranie jesionu w Nadleśnictwie Namysłów,  a   także   wahania  poziomu   wód   gruntowych  i  zaśmiecanie  terenu w Nadleśnictwie Siewierz.

Kategoria 2. – Kompleksy leśne odgrywające znaczącą rolę w krajobrazie,        w skali krajowej, makroregionalnej lub globalnej.

Drzewostany świerkowe w Beskidzie Żywieckim, podobnie jak latach ubiegłych atakowane były przez kornika drukarza i pozostałe gatunki tzw. zespołu kornikowego, jednakże wpływ tego zagrożenia na walor ochronny  był pomijalny. Na bieżąco prowadzona jest przebudowa zamierających świerczyn na drzewostany wielogatunkowe.

Kategoria 3.1. – Ekosystemy skrajnie rzadkie i ginące, marginalne z punktu widzenia gospodarki leśnej – buczyny storczykowe, świetliste dąbrowy, lasy zboczowe, bory, brzeziny i świerczyny bagienne.

W roku 2016 nie wystąpiły szkody mogące wpłynąć na stan wartości ochronnych lasów HCVF tej kategorii.

Kategoria 3.2. – Ekosystemy rzadkie i zagrożone w skali Europy, lecz w Polsce pospolitsze i występujące wielkoobszarowo, stanowiące ważne obszary gospodarki leśnej – grądy, buczyny, jedliny, łęgi, świerkowe bory górnoreglowe, dolnoreglowe bory jodłowo – świerkowe.

W lasach tej kategorii wystąpiły szkody biotyczne spowodowane działalnością bobrów w Nadleśnictwie Brzeg, zamieraniem jesionu na siedliskach łęgów wierzbowo, topolowo, olszowo, jesionowych (*91E0) oraz w łęgowych lasach dębowo-wiązowo-jesionowych (91F0) w Lesie koło Tworkowa w Nadleśnictwie Rudy Raciborskie. W pozostałych nadleśnictwach nie stwierdzono istotnych zagrożeń.

Kategoria 4.1. – Lasy wodochronne.

Zagrożenia dla tej kategorii lasów HCVF wystąpiły Nadleśnictwie Bielsko, gdzie zidentyfikowano nielegalny ruch pojazdów mechanicznych, penetrację lasu przez  turystów,  wydzielanie  się  posuszu  świerkowego  i   zaśmiecanie lasu.  

W Nadleśnictwie Kobiór w Leśnictwie Pawłowice wystąpiły wiatrołomy, a w Górach Opawskich w Nadleśnictwie Prudnik wystąpiły szkody w drzewostanach związane              z działalnością szkodników wtórnych. W Nadleśnictwie Siewierz (Leśnictwo Maczki) wystąpiły zmiany stosunków wodnych, spowodowane działalnością górniczą.

W pozostałych nadleśnictwach nie wystąpiły istotne zagrożenia dla kategorii 4.1.

Kategoria 4.2. – Lasy glebochronne.

Istotne zagrożenia dla tej kategorii lasów związane były z zakłóceniami poziomu wód gruntowych i osłabieniem drzewostanów w wyniku suszy z 2015 roku na obszarze Nadleśnictwa  Brzeg oraz innych nadleśnictw Opolszczyzny. W Górach Opawskich, w Nadleśnictwie Prudnik głównym zagrożeniem była gradacja zespołu kornikowego. W miejscu uszkodzonych drzewostanów wprowadzane jest nowe pokolenie lasu.

Kategoria 6. – Lasy kluczowe dla tożsamości kulturowej lokalnych społeczności.

W lasach kluczowych dla tożsamości kulturowej lokalnych społeczności nie wystąpiły szkody mogące wpłynąć  na stan wartości ochronnych lasów HCVF.


Monitoring lasów HCVF 2015

W lasach kategorii 1.1a wystąpiły w roku 2015 uszkodzenia drzewostanów świerkowych spowodowane działalnością kornika drukarza i towarzyszących mu korników. Szkody  te wystąpiły  w Górach Opawskich w rezerwacie Cicha Dolina oraz w Beskidzie Śląskim w rezerwatach: Czantoria i Zadni Gaj. Szkody od wiatru tej kategorii lasów o szczególnych walorach przyrodniczych wystąpiły w Lasach Pszczyńskich  w rezerwacie Żubrowisko.

Lasy kategorii 1.1b. Powierzchnia uszkodzeń w tej kategorii lasów HCVF była znacząca. Uszkodzenia od wiatru wystąpiły w Parku Krajobrazowym Dolinki Krakowskie, Cysterskie Kompozycje Krajobrazowe Rud Wielkich, a także w P.K. Beskid Żywiecki. Niewielkie uszkodzenia spowodowane działaniem wiatru wystąpiły również w P.K. Lasy nad Górną Liswartą. Znaczące  uszkodzenia lasów HCVF spowodowane działalnością kornika drukarza wystąpiły w Beskidzie Żywieckim, Śląskim oraz w Górach Opawskich.

Lasy kategorii 1.2 Uszkodzenia które wystąpiły w tej kategorii lasów o szczególnych walorach przyrodniczych spowodowane były działalnością kornika drukarza. Wystąpiły one w lasach Beskidu Żywieckiego, a także Beskidu Śląskiego oraz Gór Opawskich.

Lasy kategorii 2. Szkody od wiatru wystąpiły w Beskidzie Żywieckim, a także                 w Lasach Pszczyńskich. Drzewostany świerkowe zostały zaatakowane przez kornika drukarza  w Beskidzie Żywieckim.

W lasach kategorii 3.1 w roku 2015 nie wystąpiły szkody mogące wpłynąć na stan wartości ochronnych lasów HCVF.

Lasy kategorii 3.2. W lasach tej kategorii wystąpiły szkody spowodowane działalnością kornika drukarza w Beskidzie Żywieckim i Beskidzie Śląskim oraz Dolinie Górnej Wisły. Obserwacje terenu potwierdziły brak znaczącego wpływu zaistniałych uszkodzeń na wartości ochronne będące podstawą klasyfikacji lasów jako HCVF.

 W lasach kategorii 4.1 pełniących funkcje wodochronne wystąpiły szkody spowodowane silnymi wiatrami na terenie Jury Krakowsko - Częstochowskiej, Lasów Lublinieckich, Niziny Śląskiej, Płaskowyżu Rybnickiego, Kotliny Raciborskiej, Lasów Pszczyńskich. Szkody spowodowane działalnością kornika drukarza wystąpiły           w lasach Beskidu Żywieckiego, Beskidu Śląskiego, Pogórza Śląskiego                           oraz w Górach Opawskich.

W lasach kategorii 4.2 wystąpiły szkody od kornika drukarza w Beskidzie Żywieckim, Śląskim  oraz Górach Opawskich.

W lasach kategorii 6 nie wystąpiły szkody mogące wpłynąć na stan wartości ochronnych lasów HCVF.


Monitoring Lasów HCVF 2014

 

W lasach kategorii 1.1a  nie wystąpiły szkody mogące wpłynąć na stan wartości ochronnych lasów HCVF.

Lasy kategorii 1.1b. Na terenie Parków Krajobrazowych: Beskidu Żywieckiego, Beskidu Śląskiego, Beskidu Małego i Gór Opawskich wystąpiły szkody w drzewostanach świerkowych spowodowane działalnością kornika drukarza. Ponadto w granicach Parku Beskidu Żywieckiego, wystąpiły szkody spowodowane silnymi wiatrami. Przeprowadzone cięcia sanitarne przejściowo wpłynęły na walory krajobrazowe nie zmieniając charakteru parku, zachowując jego wartości przyrodnicze, historyczne i kulturowe.  

W lasach kategorii 1.2  nie wystąpiły szkody biotyczne. Jedynie w projektowanej strefie ochrony miejsca tokowania głuszca na terenie Nadleśnictwa Ujsoły wystąpiły szkody spowodowane silnymi wiatrami wiejącymi w dniach 15-17 maja 2014 r. O zdarzeniu poinformowano Regionalną Dyrekcję Ochrony Środowiska w Katowicach.

W lasach kategorii 2. szkody od wiatru dotyczyły obszaru specjalnej ochrony Beskid Żywiecki, co opisano powyżej.  W granicach obszarów mających znaczenie dla wspólnoty Beskid Żywiecki, Beskid Śląski, Beskid Mały i Góry Opawskie wystąpiły uszkodzenia świerczyn spowodowane żerem kornika drukarza. Siedliska górskiego boru świerkowego, pomimo wystąpienia szkód, nie utraciły swojego   charakteru. Nie stwierdzono również uszczerbku w gatunkach roślin  i zwierząt będących przedmiotami ochrony tych obszarów.

W lasach kategorii 3.1 nie wystąpiły szkody mogące wpłynąć na stan wartości ochronnych lasów HCVF.

W lasach kategorii 3.2 wystąpiły szkody biotyczne od kornika drukarza i abiotyczne od wiatru w górnoreglowym górskim borze świerkowym w Beskidzie Żywieckim. Obserwacje terenu potwierdziły brak znaczącego wpływu zaistniałych uszkodzeń na wartości ochronne będące podstawą klasyfikacji tych lasów jako HCVF.

W lasach kategorii 4.1 i 4.2,  pełniących funkcje glebochronne i wodochronne, wystąpiły szkody od kornika drukarza na terenie Beskidu Żywieckiego w Nadleśnictwie Ujsoły, Beskidzie Śląskim w Nadleśnictwie Ustroń i Wisła oraz w Górach Opawskich w Nadleśnictwie Prudnik, a także szkody od silnych wiatrów w Beskidzie Żywieckim.  Nie stwierdzono wpływu zaistniałych uszkodzeń na funkcje pełnione przez te lasy.

W lasach kategorii 6. nie wystąpiły szkody mogące wpłynąć na stan wartości ochronnych lasów HCVF.